Evde priz sayısı yetmeyince hepimiz aynı çözüme başvururuz: bir uzatma kablosu ya da çoklu priz. Ancak üzerinde dört, beş hatta altı yuva olması, o kadar cihazı aynı anda güvenle çalıştırabileceğiniz anlamına gelmiyor. Bazı cihazlar ise tek başına bile uzatma kablosunu zorlayabiliyor.
Uzatma kablosu neden ısınır?
Her kablo ve priz, belirli bir akımı taşıyacak şekilde üretilir. Sınır aşıldığında kablonun içindeki iletkenler ve fişin temas noktaları ısınmaya başlar. Bu ısınma zamanla plastiği eritebilir, temas noktalarını bozabilir ve en kötü senaryoda yangına yol açabilir. İngiltere’deki Aberystwyth Üniversitesi’nin iş sağlığı ve güvenliği birimi de yuva sayısına değil, toplam akım sınırına bakılması gerektiğini vurguluyor.
Uzatma kablosu kaç watt kaldırır?
Bunu öğrenmenin en kolay yolu, ürünün altındaki ya da kutusundaki etikete bakmak. Türkiye’de şebeke gerilimi 230 volt civarında olduğu için basit bir hesap yapılabilir:
- 10 amperlik bir uzatma kablosu yaklaşık 2.300 watt taşır,
- 16 amperlik bir uzatma kablosu yaklaşık 3.600 watt taşır.
Prize taktığınız tüm cihazların watt değerlerini toplayın. Toplam, etiketteki sınıra yaklaşıyorsa ya da aşıyorsa o uzatma kablosu aşırı yükleniyor demektir. Güvenli tarafta kalmak için sınırın belirgin şekilde altında kalmak en doğrusu.
Uzatma kablosuna takılmaması gereken cihazlar
Isı üreten ya da motorla çalışan cihazlar tek başına bile yüksek akım çeker. Bu yüzden mümkünse doğrudan duvardaki prize takılmalı:
- Elektrikli ısıtıcı ve vantilatörlü ısıtıcılar (genellikle 2.000 watt ve üzeri),
- Kettle ve su ısıtıcılar,
- Ütü ve saç kurutma makinesi,
- Fırın, mikrodalga fırın ve tost makinesi,
- Klima, buzdolabı, çamaşır ve bulaşık makinesi.
Örneğin 2.000 wattlık bir ısıtıcıyla 2.200 wattlık bir kettle’ı aynı 16 amperlik çoklu prize taktığınızda toplam 4.200 watt’a çıkar ve sınır aşılır. Buzdolabı gibi cihazlar ise motor çalışmaya başlarken kısa süreli yüksek akım çektiği için uzatmada sorun çıkarabilir.
Uzatma kablosu kullanırken dikkat edilmesi gerekenler
Telefon şarj aleti, modem, lamba, televizyon ve bilgisayar gibi düşük güçlü cihazlar için uzatma kablosu genellikle sorun yaratmaz. Yine de şu kurallara uymak gerekiyor:
- Çoklu prizin üzerine başka bir çoklu priz takmayın,
- Makaralı kabloları tamamen açmadan kullanmayın; sarılı kablo ısıyı dışarı atamaz,
- Kabloyu halı altından ya da kapı aralığından geçirmeyin,
- Isınan, renk değiştiren veya yanık kokan prizi hemen kullanmayı bırakın,
- Uzatma kablosunu kalıcı bir çözüm olarak görmeyin, gerekirse ek priz hattı çektirin.
Fişte unutulan cihazların ne kadar enerji harcadığını merak ediyorsanız şarj aletinin prizde takılı kalınca elektrik harcayıp harcamadığını anlattığımız yazıya, şarj güvenliği için de telefon bataryasının neden şiştiğine göz atabilirsiniz. Cihazlarınızın toplam yükünü hesaplamak için Aberystwyth Üniversitesi’nin priz yükü hesaplayıcısını da kullanabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Uzatma kablosuna ısıtıcı takılır mı?
Önerilmez. Elektrikli ısıtıcılar uzun süre yüksek akım çektiği için kabloyu ısıtabilir. Isıtıcıyı doğrudan duvardaki prize takmak en güvenli yöntemdir.
Çoklu prize kaç cihaz takılabilir?
Önemli olan cihaz sayısı değil, toplam güçtür. Takılı cihazların watt değerlerinin toplamı, uzatma kablosunun etiketindeki sınırı aşmamalıdır.
Uzatma kablosu ısınıyorsa ne yapmalı?
Bağlı cihazları hemen çıkarın ve kabloyu kullanmayı bırakın. Isınma aşırı yüklenmenin ya da arızalı bir bağlantının işaretidir.
Yorum Yok
