Türkiye’nin Ay Uzay Aracı Hazır: 2027’nin İlk Yarısında Fırlatılacak

Türkiye’nin Ay Araştırma Programı kapsamında geliştirilen ilk Ay uzay aracı, fırlatma öncesindeki son kritik aşamaya geçti. Türkiye Uzay Ajansı (TUA) Başkanı Yusuf Kıraç, aracın hazır olduğunu ve 2027’nin ilk yarısında Ay’a ulaşmanın hedeflendiğini açıkladı. Fırlatmanın SpaceX tarafından yapılması planlanıyor.

Ay Uzay Aracı Çevresel Testlerden Geçiyor

TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilen Ay uzay aracının üretim, montaj ve entegrasyon faaliyetleri tamamlandı. Araç şu anda TUSAŞ bünyesindeki Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi’nde (USET) çevresel testlerden geçiriliyor. Bu testler, aracın fırlatma sırasındaki titreşime ve uzaydaki aşırı sıcaklık farklarına dayanıp dayanamayacağını doğrulamayı amaçlıyor.

Testlerin ardından araç ODTÜ yerleşkesindeki temiz oda ve entegrasyon merkezine götürülecek. Son kontrollerin tamamlanmasıyla birlikte fırlatma hazırlıkları için ABD’deki Kennedy Uzay Merkezi’ne gönderilecek.

Yüzde 80’in Üzerinde Yerli Teknoloji

Yaklaşık 3,5 ton ağırlığındaki Ay uzay aracında yüzde 80’in üzerinde yerlilik oranına ulaşıldı. TÜBİTAK’ın paylaştığı bilgilere göre araçtaki 65 ekipmanın 56’sı tamamen yerli imkânlarla üretildi. Uçuş bilgisayarı, haberleşme, güç yönetimi, ısıl kontrol ve yörünge operasyonları gibi kritik sistemlerde İMECE ve TÜRKSAT 6A projelerinden edinilen deneyimden yararlanıldı.

Görevin en önemli parçalarından biri ise Türkiye’de geliştirilen hibrit itki sistemi. TÜBİTAK UZAY ve DeltaV iş birliğiyle geliştirilen sistem, aracın Dünya yörüngesinden Ay transfer yörüngesine geçişini sağlayacak. Bu sistemin derin uzayda ateşlenmesi, Türkiye’nin yerli itki teknolojisini ilk kez Dünya-Ay mesafesinde sınaması anlamına geliyor.

Görev Takvimi: İki Aylık Yolculuk

Görev planına göre Ay uzay aracı fırlatıldıktan sonra yaklaşık iki ay sürecek bir yolculuğun ardından Ay yüzeyinden yaklaşık 100 kilometre yükseklikteki kutupsal yörüngeye yerleşecek. Görevin ana adımları şöyle:

• Fırlatma: 2027’nin ilk yarısı, SpaceX roketiyle
• Yolculuk: yaklaşık 2 ay
• Yörünge görevi: en az 3 ay, performansa göre 1,5 yıla kadar
• Görev sonu: hibrit itki sistemiyle kontrollü manevra ve sert iniş

Yörüngedeki bilimsel çalışmalar kapsamında Güneş rüzgârlarının Ay yüzeyiyle etkileşimi, Ay’ın yerel manyetik alanları, yüzeyin ısıl özellikleri ve Ay’daki su oluşum mekanizmaları incelenecek. Araçta radyasyon ölçümü yapacak yerli bilimsel cihazlar da bulunuyor.

Neden Sert İniş Yapılacak?

İlk görevde amaç, Ay’a yumuşak iniş değil sert iniş (hard landing) gerçekleştirmek. Bu yaklaşımla Ay’a erişim, hedef bölgeye ulaşma ve derin uzayda operasyon yürütme kabiliyetlerinin test edilmesi hedefleniyor. Ay yüzeyine kontrollü yumuşak iniş yapacak ve keşif aracı taşıyacak ikinci görev ise bu deneyimin üzerine inşa edilecek. Programın ilk planları hakkında daha önce 2027 Ay yolculuğu haberimizde ayrıntılı bilgi vermiştik.

Türkiye Dokuzuncu Ülke Olmayı Hedefliyor

Yusuf Kıraç, Türkiye’nin kendi imkânlarıyla Ay’a ulaşan dokuzuncu ülke olmayı hedeflediğini belirtti. Kıraç, uzay projelerinde teknik nedenlerle ertelemeler yaşanabileceğini hatırlatarak takvimin şimdilik 2027’nin ilk yarısı olarak korunduğunu söyledi. Ay’a yönelik ilginin dünya genelinde arttığı bu dönemde, Ay’a süper bilgisayar gönderme gibi projeler de gündemde. Programla ilgili resmi bilgiler TÜBİTAK UZAY duyurusunda yer alıyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Türkiye’nin Ay uzay aracı ne zaman fırlatılacak?

Fırlatmanın 2027’nin ilk yarısında yapılması hedefleniyor. Kesin tarih henüz açıklanmadı.

Ay uzay aracını hangi roket fırlatacak?

TUA Başkanı Yusuf Kıraç’ın açıklamasına göre fırlatma SpaceX tarafından gerçekleştirilecek.

Ay uzay aracı ne kadar yerli?

Araçta yüzde 80’in üzerinde yerlilik oranı var; 65 ekipmandan 56’sı tamamen yerli imkânlarla üretildi.