2027’de Türkiye’nin Ay Yolculuğu Başlıyor

Türkiye’nin Milli Uzay Programı kapsamındaki ilk Ay görevi için geliştirilen uzay aracında önemli bir aşama geride kaldı. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’ın açıkladığı bilgilere göre TÜBİTAK UZAY tarafından yürütülen üretim, montaj ve entegrasyon çalışmaları tamamlandı. Yaklaşık 3,5 tonluk araç, sistem düzeyindeki çevresel testlerin yapılması amacıyla TUSAŞ bünyesindeki Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi’ne gönderildi.

Planlanan görev yalnızca Ay’a ulaşmayı değil, Türkiye’nin daha önce uydu projelerinde kazandığı mühendislik kabiliyetlerini derin uzay koşullarında sınamayı amaçlıyor. Her şey planlandığı gibi ilerlerse uzay aracının 2027’nin ilk aylarında fırlatılması hedefleniyor. Bununla birlikte kesin fırlatma günü henüz açıklanmış değil.

Türkiye’nin Ay Görevi Test Aşamasına Geçti

Üretimi tamamlanan Ay uzay aracını şimdi zorlu bir doğrulama süreci bekliyor. TUSAŞ’taki merkezde gerçekleştirilecek ısıl vakum testleriyle uzay ortamındaki aşırı sıcaklık değişimleri ve vakum koşulları canlandırılacak. Yapısal testlerde aracın fırlatma sırasında oluşacak titreşim ve yüklere dayanıklılığı ölçülecek.

Elektromanyetik uyumluluk testleri ise araç üzerindeki elektronik sistemlerin birbirini olumsuz etkilemeden çalışabildiğini doğrulamayı amaçlıyor. Birkaç ay sürmesi beklenen bu aşama başarıyla tamamlandıktan sonra aracın nihai kontroller için TÜBİTAK UZAY’ın ODTÜ yerleşkesindeki yeni tesisine götürülmesi planlanıyor.

Türkiye Ay Uzay Aracında Yerlilik Oranı Yüzde 80’i Aşıyor

Bakan Kacır’ın verdiği bilgilere göre yaklaşık 3,5 ton ağırlığındaki uzay aracının yerlilik oranı yüzde 80’in üzerinde bulunuyor. Görev yazılımlarının ise tamamen yerli olarak geliştirildiği belirtiliyor.

Projede İMECE ve TÜRKSAT 6A çalışmalarından elde edilen teknolojik birikimden yararlanıldı. Uçuş bilgisayarı, haberleşme, güç dağıtımı, ısıl kontrol ve yörünge operasyonları gibi kritik alanlarda daha önce geliştirilen kabiliyetler, Ay yolculuğunun gereksinimlerine göre yeniden uyarlandı.

Milli Uzay Programı açısından bir başka önemli unsur da DeltaV tarafından geliştirilen hibrit itki sistemi olacak. Plan başarıyla uygulanırsa yerli hibrit roket motoru ilk kez derin uzayda ateşlenecek. Sistem, yörünge manevralarında ve görevin son bölümünde kullanılacak.

AYAP-1 Ay’da Hangi Araştırmaları Yapacak?

Uzay aracının fırlatıldıktan sonra yaklaşık iki ay sürecek bir yolculukla Ay’a ulaşması öngörülüyor. Araç önce Dünya çevresinde eliptik bir yörüngede ilerleyecek, yapılacak ateşlemelerin ardından Ay transfer yörüngesine geçecek.

Ay’a ulaşıldığında yüzeyden yaklaşık 100 kilometre yüksekte kutupsal ve dairesel bir yörüngeye yerleşmesi planlanan araç, en az üç ay bilimsel gözlem yapacak. Sistemlerin performansı uygun olursa görev süresinin 1,5 yıla kadar uzatılması hedefleniyor.

Araştırmaların Güneş rüzgârlarının Ay yüzeyiyle etkileşimi, yüzeydeki suyun oluşum süreçleri, manyetik alanlar, radyasyon ortamı ve Ay yüzeyinin ısıl özellikleri üzerinde yoğunlaşacağı açıklandı. Bilimsel çalışmaların ardından aracın kontrollü manevralarla Ay yüzeyine ulaştırılması amaçlanıyor.

Türkiye Ay Görevi Yapan Dokuzuncu Ülke Olacak mı?

Türkiye’nin Ay görevini başarıyla tamamlaması durumunda bu alanda önemli bir uluslararası eşik aşılmış olacak. Bakan Kacır, bugüne kadar sekiz ülkenin Ay görevi gerçekleştirdiğini ve Türkiye’nin dokuzuncu ülke olmayı hedeflediğini ifade etti.

Ancak bu sıralamanın “Ay görevi” için kullanılan ölçüte göre değişebileceğini belirtmek gerekiyor. Ay’ın yakınından geçiş, yörüngeye araç yerleştirme, kontrollü çarpma ve yumuşak iniş birbirinden farklı başarı kategorileri oluşturuyor. Bu nedenle dokuzunculuk ifadesini kesinleşmiş mevcut bir unvan değil, Bakanlığın başarıyla tamamlanacak görev için açıkladığı hedef olarak değerlendirmek daha doğru.

Türkiye’nin Ay Aracı Ne Zaman Fırlatılacak?

Mevcut takvime göre fırlatmanın 2027’nin ilk aylarında ABD’deki Kennedy Uzay Merkezi’nden yapılması hedefleniyor. Kesin tarih; çevresel testlerin sonucu, nihai hazırlıklar, fırlatma hizmetinin programı, hava şartları ve yörünge koşullarına göre belirlenecek.

Programın genel tamamlanma seviyesinin yüzde 77’ye ulaştığı açıklansa da bu oran, görevin başarıyla sonuçlandığı anlamına gelmiyor. Önce testlerin tamamlanması, ardından fırlatma ve Ay yörüngesine ulaşma aşamalarının geçilmesi gerekiyor. Buna rağmen üretim ve entegrasyonun bitirilmesi, Türkiye’nin ilk derin uzay görevi açısından bugüne kadarki en somut eşiklerden biri olarak öne çıkıyor.