Windows’ta Ana Disk Neden C ile Başlıyor? A ve B Nerede?

Bilgisayarınızda dosya gezginini açtığınızda ilk gördüğünüz disk neredeyse her zaman C sürücüsü olur. Windows oraya kurulur, programlar oraya yüklenir, “Belgeler” klasörü de oradadır. Peki alfabe A ile başlarken ana disk neden C? A ve B harfleri nereye gitti? Cevap, bugün pek çok kişinin hiç görmediği bir depolama aracında saklı: disket.

A ve B harfleri disket sürücülerine ayrılmıştı

1970’lerde mikro bilgisayarların yaygın işletim sistemi CP/M, sürücüleri harflerle adlandırıyordu. Microsoft’un MS-DOS’u da bu düzeni devraldı. 1981’de çıkan ilk IBM PC’lerde sabit disk yoktu; bilgisayarlar genellikle iki adet 5,25 inçlik disket sürücüsüyle geliyordu. İşletim sistemini başlatan ilk disket sürücüsü A, ikinci sürücü ise B harfini aldı.

İkinci sürücü, dosyaları bir disketten diğerine kopyalamak için çok işe yarıyordu. Tek disket sürücüsü olan makinelerde bile DOS, aynı fiziksel sürücüyü hem A hem B gibi göstererek kullanıcıdan disketleri sırayla değiştirmesini isteyebiliyordu. Yani A ve B, o dönemin kullanıcıları için zaten dolu iki harfti.

Sabit disk gelince sıradaki harf C oldu

Sabit disk, 1983’te IBM PC XT ile kişisel bilgisayarlara girdi. Bu makinelerde hâlâ disket sürücüleri bulunduğu için A ve B harfleri kullanımdaydı ve yeni gelen sabit disk sıradaki boş harfi, yani C’yi aldı. Zamanla sabit diskler standart hale geldi, işletim sistemi de oraya kurulmaya başladı ve “C sürücüsü” ana diskin adıyla özdeşleşti.

Sık duyulan “C harfi computer kelimesinden geliyor” ya da “C, sabit disk için özel bir koddur” gibi açıklamalar doğru değil. C harfinin teknik bir anlamı yok; sadece o gün boşta kalan ilk harfti.

Disket bitti, peki gelenek neden sürüyor?

Disket sürücüleri 2000’lerde bilgisayarlardan tamamen kalktı ama Windows bu düzeni bozmadı. Bunun en büyük nedeni uyumluluk: on yıllardır yazılan sayısız program, betik ve kurulum aracı Windows’un C sürücüsünde olduğunu varsayıyor. Harfi değiştirmek, eski yazılımların yolunu şaşırmasına yol açabilir.

Bugün A ve B harfleri yasak değil. Bilgisayarınızda gerçek bir disket sürücüsü yoksa Disk Yönetimi aracından bir USB belleğe ya da ek bir diske bu harfleri verebilirsiniz. Ancak Microsoft, Windows’un kurulu olduğu sistem diskinin harfinin değiştirilemeyeceğini belirtiyor. Ayrıntılar için Microsoft’un sürücü harfi değiştirme rehberine göz atabilirsiniz.

Mac ve Linux neden harf kullanmıyor?

Sürücü harfi DOS ve Windows ailesine özgü bir alışkanlık. macOS ve Linux gibi Unix tabanlı sistemlerde tek bir kök dizin bulunur ve diskler bu ağacın belirli klasörlerine bağlanır. Bu yüzden bir Mac’te ya da Linux’ta “C sürücüsü” diye bir kavramla karşılaşmazsınız.

Disklerle ilgili merak ettiğiniz başka sorular varsa bir dosyayı silince gerçekten silinip silinmediğini ve USB belleği güvenli kaldırmadan çıkarmanın zararlı olup olmadığını anlattığımız yazılara da bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Windows neden A sürücüsü yerine C sürücüsünü kullanıyor?

İlk kişisel bilgisayarlarda A ve B harfleri iki disket sürücüsüne ayrılmıştı. Sabit disk sonradan geldiği için sıradaki harf olan C’yi aldı ve bu düzen bugüne kadar korundu.

A ve B sürücü harflerini bugün kullanabilir miyim?

Evet. Disket sürücünüz yoksa Disk Yönetimi’nden harici bir diske veya USB belleğe A ya da B harfini atayabilirsiniz. Windows’un kurulu olduğu diskin harfi ise değiştirilemez.

C sürücüsünün adı computer kelimesinden mi geliyor?

Hayır. C harfinin özel bir anlamı yok; A ve B dolu olduğu için sabit diske verilen ilk boş harf C oldu.