Eski aile albümlerine bakınca birçok fotoğrafta aynı şeyi görürsünüz: Herkesin gözleri parlak kırmızı. Bu görüntü bugün daha az karşımıza çıksa da gece çekilen flaşlı fotoğraflarda hâlâ yaşanabiliyor. Peki kırmızı göz efekti neden oluyor ve nasıl önlenir?
Kırmızı göz efekti neden oluşur?
Karanlık ya da loş ortamda göz bebeklerimiz daha fazla ışık alabilmek için genişler. Bu sırada flaş patladığında ışık geniş açılmış göz bebeğinden içeri girer ve gözün arka yüzeyindeki retinaya ulaşır. Göz bebeğinin daralmaya zamanı olmaz. Işık retinadan geri yansıyarak doğrudan objektife döner.
Rengin kırmızı olmasının nedeni ise gözün arka tarafındaki koroid tabakası. Retinayı besleyen bu tabakada çok sayıda kan damarı bulunuyor. Flaştan yansıyan ışık bu kanlı dokunun rengini alarak fotoğrafa kırmızı olarak yansıyor.

Flaşın objektife yakınlığı neden önemli?
Flaş objektife ne kadar yakınsa yansıyan ışık o kadar doğrudan kameraya döner. Bu yüzden flaşı gövdeye gömülü kompakt makinelerde kırmızı göz çok yaygındı. Flaş ile objektif arasındaki mesafe arttıkça bu etki azalıyor. Fotoğrafçıların kullandığı kaba bir kurala göre flaş, objektiften en az çekim mesafesinin yirmide biri kadar uzakta olmalı. Örneğin 2 metre uzaklıktaki biri için flaş, objektiften en az 10 santimetre ötede durmalı.
Aynı fotoğrafta bazı kişilerin gözlerinin kırmızı çıkıp bazılarınınkinin çıkmamasının nedeni de bakış açısı. Doğrudan objektife bakanlarda ışık en kısa yoldan geri döner. Biraz yana bakanlarda bu etki görülmez.
Yeni telefonlarda neden daha az görülüyor?
Akıllı telefonlar bu sorunu büyük ölçüde azalttı. Bunun birkaç nedeni var:
- Birçok cihaz asıl flaştan hemen önce kısa bir ön ışık yakıyor. Bu ışık göz bebeklerini küçülterek retinadan yansıyan ışığı azaltıyor.
- Telefon flaşları eski makinelere göre daha zayıf. Gece modları ve geniş diyafram sayesinde loş ortamlarda flaşa daha az ihtiyaç duyuluyor.
- Fotoğraf yazılımları yüzü ve kırmızı gözü otomatik algılayıp rengi düzeltebiliyor.
Telefonla gece çekim yaparken karşılaşılan diğer görüntü sorunlarını merak ediyorsanız LED ışıkların videoda neden titrediğini anlattığımız yazıya göz atabilirsiniz.
Kırmızı gözü önlemenin yolları
- Mümkünse flaşı kapatın ve ortamı aydınlatın; ışık arttıkça göz bebekleri küçülür.
- Fotoğraf makinenizde kırmızı göz azaltma özelliği varsa açın.
- Çektiğiniz kişiden objektife değil, hafifçe yanına bakmasını isteyin.
- Harici flaş kullanıyorsanız flaşı objektiften uzaklaştırın ya da tavana yansıtın.
- Kırmızı göz çıkmışsa galeri uygulamasındaki düzenleme aracıyla kolayca giderebilirsiniz.
Ne zaman doktora gitmek gerekir?
Bir fotoğrafta yalnızca tek gözün kırmızı çıkması çoğu zaman bakış açısıyla ilgilidir. Ancak bir gözde kırmızı yerine beyaz ya da sarımsı bir parlama görülüyorsa dikkat etmek gerekir. Lökokori adı verilen bu parlama katarakt, retina dekolmanı ya da çocuklarda nadir görülen retinoblastom gibi göz rahatsızlıklarının işareti olabilir. Bu durumu sürekli fark ediyorsanız bir göz doktoruna başvurun. Ayrıntılı bilgiye All About Vision’ın göz doktoru onaylı rehberinden ulaşabilirsiniz. Ekranların gözlere etkisini merak ediyorsanız mavi ışık yazımızı da okuyabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Kırmızı göz efekti neden olur?
Karanlıkta genişleyen göz bebeğinden giren flaş ışığı, kan damarlarıyla dolu göz arkasından yansıyarak objektife döner ve gözler kırmızı görünür.
Telefon fotoğraflarında kırmızı göz neden azaldı?
Telefonlardaki ön flaş, daha zayıf flaş ışığı, gece modları ve otomatik düzeltme yazılımları sayesinde kırmızı göz artık daha az görülüyor.
Fotoğrafta tek gözün beyaz parlaması tehlikeli mi?
Olabilir. Beyaz ya da sarı parlama bazı göz hastalıklarının işareti olabileceği için tekrarlıyorsa göz doktoruna başvurmak gerekir.