Sabah ilk baktığımız, gece son bıraktığımız şey telefon. Yemek masasına, iş yerine, hatta tuvalete bile onu yanımızda götürüyoruz. Bu yüzden sık sık şu iddia gündeme geliyor: Telefonlar klozet kapağından daha kirli. Peki telefon ekranı bakteri açısından gerçekten bu kadar kötü mü? Araştırmalara baktık.
“10 kat daha kirli” iddiası nereden çıktı?
İddianın kaynağı Arizona Üniversitesi’nden mikrobiyolog Charles Gerba. Gerba, cep telefonlarının çoğu klozet kapağından yaklaşık 10 kat fazla bakteri taşıdığını söylüyor. Nedeni basit: Tuvaletler mikrop yuvası olarak görüldüğü için sık temizleniyor. Telefonları ise neredeyse hiç temizlemiyoruz. Gerba, “Telefonunuzu en son ne zaman temizlediniz?” diye soruyor.
Burada bir not düşmek gerekiyor: Telefonla klozet kapağını aynı koşullarda doğrudan karşılaştıran bir çalışma yok. Ancak telefonların çok sayıda bakteri barındırdığı birçok araştırmayla doğrulanmış durumda. Lise öğrencilerinin telefonları üzerinde yapılan bir çalışmada 17 binden fazla bakteri gen kopyası tespit edildi.
Telefonda hangi bakteriler bulunuyor?
Telefonlardaki bakterileri inceleyen 56 çalışmanın derlendiği bir değerlendirmede en sık görülen türler arasında E. coli, Staphylococcus aureus, Pseudomonas ve Salmonella yer aldı. Örneklerin yaklaşık yüzde 12,8’inde Staphylococcus aureus bulundu. Bunların çoğu sağlıklı kişiler için sorun oluşturmuyor ama bağışıklığı zayıf kişilerde enfeksiyona yol açabiliyor.
E. coli’nin varlığı özellikle dikkat çekici, çünkü bu bakteri dışkı kaynaklı bulaşmanın işareti. Yani tuvalette kullanılan telefonlar bu açıdan risk taşıyor. Uzmanlara göre asıl sorun telefonun kendisinden çok, telefona dokunduktan sonra elleri yüze, göze ya da ağza götürmek ve telefonu başkalarıyla paylaşmak.
Evdeki asıl mikrop yuvası telefon değil
İşin ilginç yanı, evdeki en kirli eşya ne telefon ne de klozet. NSF International’ın 22 evde yaptığı araştırmada koliform bakterileri bulaşık süngerlerinin yaklaşık yüzde 77’sinde, klozet kapaklarının ise yalnızca yüzde 5’inde çıktı. Yani mutfak süngeri, klozet kapağından çok daha kirli olabiliyor.
Telefon zarar vermeden nasıl temizlenir?
Apple, telefonun ekran gibi sert ve gözeneksiz dış yüzeylerinin yüzde 70 izopropil alkollü ya da yüzde 75 etil alkollü mendille nazikçe silinebileceğini belirtiyor. Ayrıntılar Apple’ın ürün temizleme rehberinde yer alıyor. Temizlerken şu kurallara uyun:
- Telefonu kapatın ve kablolarını çıkarın.
- Çamaşır suyu ve hidrojen peroksit içeren ürünler kullanmayın.
- Sprey sıkmayın, telefonu sıvıya batırmayın; nemin şarj girişine ve hoparlöre girmesine izin vermeyin.
- Aşındırıcı bezler yerine yumuşak, tüy bırakmayan bir bez kullanın.
Alkolle her saat temizlik yapmak gerekmiyor. Sık kullanılan alkol, ekrandaki parmak izini önleyen yağ itici kaplamayı zamanla aşındırabiliyor. Birkaç günde bir silmek yeterli. Hoparlör deliklerindeki kir için telefon hoparlörü temizleme rehberimize, telefonu soğutmak için yapılan yanlışlar için de telefonu buzdolabına koymanın riskleri yazımıza göz atabilirsiniz. En basit önlem ise telefonu tuvalete götürmemek.
Sıkça Sorulan Sorular
Telefon gerçekten klozet kapağından daha mı kirli?
Mikrobiyolog Charles Gerba telefonların çoğu klozet kapağından yaklaşık 10 kat fazla bakteri taşıdığını söylüyor. İkisini doğrudan karşılaştıran bir çalışma olmasa da telefonların ciddi bir bakteri taşıyıcısı olduğu kesin.
Telefon ekranı alkolle silinir mi?
Evet. Yüzde 70 izopropil alkollü ya da yüzde 75 etil alkollü mendille nazikçe silebilirsiniz. Sprey ve çamaşır suyu kullanmayın, sıvının girişlere kaçmasına izin vermeyin.
Telefon ne sıklıkla temizlenmeli?
Birkaç günde bir dezenfektan mendille silmek yeterli. Çok sık alkol kullanmak ekran kaplamasını yıpratabilir.
Yorum Yok
İlgili Yazılar
