Trump yönetimi 28 Temmuz Salı günü Çin üretimi yeni insansı robotların ve dört ayaklı robotların ABD’ye ithalatını yasakladı. Federal İletişim Komisyonu (FCC) tarafından açıklanan karar, yenilenebilir enerji kaynaklarını ve bataryaları şebekeye bağlayan güç invertörlerini de kapsıyor. Yayımlandığı anda yürürlüğe giren düzenlemenin gerekçesi ulusal güvenlik. FCC, bu cihazların tedarik zincirinde zafiyet yaratabileceğini ve Amerikan kritik altyapısını tehdit eden bir siber güvenlik riski doğurabileceğini açıkladı.
Yasak Tam Olarak Neleri Kapsıyor?
Düzenleme yalnızca henüz piyasaya sürülmemiş insansı robot modellerini hedefliyor. Halihazırda satın alınmış insansı robotlar kapsam dışında kalıyor ve FCC’nin ekipman yetkilendirme sürecinden daha önce onay almış modeller perakendecilerde satılmaya devam edebiliyor. Bununla birlikte komisyon daha önce onaylanmış ürünlerin yetkilendirmesini iptal etme yetkisini elinde tutuyor. Karar, Beyaz Saray’ın topladığı kurumlar arası bir kurulun pazartesi günü verdiği ulusal güvenlik değerlendirmesine dayanıyor. Belgede internete bağlı robotların Amerikalıları gözetlemek, yabancı istihbarat servislerinin kabiliyetlerini artırmak veya cihazları uzaktan ele geçirmek için kullanılabilecek veriler topladığı uyarısı yer alıyor. FCC Başkanı Brendan Carr da komisyonun kritik tedarik zincirlerini güvence altına almayı sürdüreceğini vurguladı.
Muafiyetler Kimler İçin Geçerli?
FCC’nin daha önce yabancı dronlar ve yönlendiricilerde yaptığı gibi Çinli olmayan pek çok tedarikçiyi muaf tutması bekleniyor. Savunma Bakanlığı ve İç Güvenlik Bakanlığı bazı güç invertörü modelleri için şimdiden muafiyet tanıdı, şirketler de şartlı onay başvurusu yapmaya teşvik ediliyor. ABD hükümetinin kendi ihtiyaçları için yurt dışından insansı robot satın alma yetkisi ise saklı tutuluyor.
Karar Hangi Şirketleri Vuracak?
Yasağın en görünür hedefi Çinli insansı robot üreticisi Unitree. Counterpoint Research verilerine göre küresel pazarın beşte birine yakınını elinde tutan şirket, sosyal medyada yayılan videolarla tanınan insansı robotlarını ve robot köpeklerini ABD’de aktif olarak satıyordu. Unitree kısa süre önce Pentagon’un Çin ordusuyla bağlantılı olduğu iddia edilen şirketler listesine eklenmiş ve Savunma Bakanlığı ile sözleşme yapması engellenmişti. Şirket geçtiğimiz ay Nvidia ile bir iş birliğine imza atmış, robotlarının beynini Blackwell yongasıyla çalıştırmayı planladığını duyurmuştu. Nvidia ise robotlardan gelen verilerin ABD’de kalacağını ve Unitree’nin en büyük müşterilerinin Amerikan akademik ve araştırma kurumları olduğunu belirtiyor.
Çin Yasağa Nasıl Yanıt Verdi?
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, Pekin’in ulusal güvenlik kavramının Çinli şirketleri baskılamak için kötüye kullanılmasına her zaman karşı çıktığını söyledi ve gerekli önlemlerin alınacağını belirtti. Sözcü, korumacılığın ABD’nin rekabet gücünü artırmayacağını, aksine Amerikan şirketlerine ve tüketicilerine zarar vereceğini savundu. Washington’daki Çin büyükelçiliği de ABD’yi iki ülkenin iş dünyasından gelen sesleri dinlemeye ve Çinli şirketleri karalamayı bırakmaya çağırdı.
Güç İnvertörleri Neden Listeye Girdi?
Çin Sungrow ve Huawei öncülüğünde dünyanın en büyük invertör üreticisi konumunda ve fiyatları aşağı çekerek Batı pazarındaki payını genişletiyor. FCC’nin bu alandaki hamlesinde Avrupa’nın son dönemdeki adımları ve cihazlara zararlı yazılım yerleştirilmesi endişesi etkili oldu. Yetkililer, 2023’te ortaya çıkan ve özel yönlendiricilerin ele geçirilmesiyle yürütülen Volt Typhoon kampanyasına benzer bir saldırının tekrarlanmasını istemiyor. Savunma Bakanlığı’nın endişe yaratan yabancı şirketlerden güneş paneli ve invertör tedarik etmesi zaten yasaktı.
Yasağın Etkisi Ne Kadar Büyük Olacak?
Çin geçen yıl dünya genelindeki insansı robot sevkiyatlarının yüzde 90’ını gerçekleştirdi ve ülkede 140’tan fazla insansı robot üreticisi faaliyet gösteriyor. LexisNexis’in patent gücüne göre hazırladığı sıralamada ilk on girişimin altısı, ilk beşin tamamı Çinli. ABD ise Çin yapımı insansı robot ihracatının en büyük denizaşırı adresiydi. Omdia’dan analist Lian Jye Su, yasağın kısa vadede satışları aksatacağını ancak genel etkisinin sınırlı kalacağını düşünüyor. Su’ya göre Çinli üreticilerin çoğu bir süredir Avrupa’ya odaklanmış durumda ve alternatiflerin kıt olduğu bir ortamda yasak, insansı robot pazarındaki büyüme eğrisini bozmayacak.
Yorum Yok
