Melih Bayram Dede’den yeni kitap: “Yapay Zekâ Çağında İnsan Kalmak”

Gazeteci-Yazar Melih Bayram Dede’nin üçüncü kitabı “Yapay Zekâ Çağında İnsan Kalmak”, Liz Yayınları etiketiyle yayımlandı. Kitap, yapay zekâ ve dijital dönüşümün birey, toplum, çalışma hayatı ve küresel güç dengeleri üzerindeki etkilerini ele alırken, teknolojik gelişmeler karşısında insanı insan yapan değerlerin nasıl korunabileceği sorusuna odaklanıyor.

Çeyrek asrı aşan meslek hayatı boyunca teknoloji alanındaki gelişmeleri takip eden Melih Bayram Dede, eserinde algoritmaların, büyük dil modellerinin ve otonom sistemlerin giderek daha fazla hayatın parçası olduğu bir dönemi değerlendiriyor. Kitapta teknolojik gelişmeler yalnızca teknik yenilikler olarak değil, insan davranışlarını, toplumsal ilişkileri, çalışma biçimlerini ve düşünme alışkanlıklarını dönüştüren unsurlar olarak ele alınıyor.

Dede, dijital dönüşümün sunduğu fırsatları göz ardı etmeden, teknolojinin insan hayatındaki rolünün eleştirel ve bilinçli biçimde değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Bu yaklaşım doğrultusunda kitap, yapay zekâ çağında insanın özgünlüğünü, muhakeme yeteneğini, duygusal zekâsını ve insani değerlerini koruma arayışını merkeze alıyor.

Siber krizlerden algoritmik dönüşüme geniş bir perspektif

“Yapay Zekâ Çağında İnsan Kalmak”ta yapay zekânın yanı sıra dijital dünyanın farklı boyutlarına ilişkin çok sayıda konuya yer veriliyor. Sosyal medya manipülasyonları, yankı odaları, dezenformasyon endüstrisi ve siber güvenlik riskleri kitabın ele aldığı başlıklardan bazılarını oluşturuyor.

Eserde ayrıca yapay zekânın çalışma hayatında oluşturabileceği değişimler de değerlendiriliyor. Teknolojik dönüşümün hangi meslekleri ortadan kaldırabileceği, hangi yeni meslek alanlarını öne çıkarabileceği ve insanların değişen iş gücü piyasasına nasıl uyum sağlayabileceği tartışılıyor.

Yapay zekâ nedeniyle çalışma hayatının geleceğine ilişkin gündeme gelen “çalışmama şartıyla vatandaşlık maaşı” tartışması da kitapta ele alınan konular arasında bulunuyor. Bunun yanı sıra ABD ve Çin arasındaki teknoloji rekabeti, yapay zekânın küresel güç dengeleri üzerindeki etkileri ve teknolojik üstünlüğün ekonomik ve jeopolitik sonuçları da kitabın kapsamı içinde değerlendiriliyor.

Kitap, teknolojik gelişmeler karşısında yalnızca iyimser ya da kötümser bir yaklaşım benimsemek yerine, ortaya çıkan değişimleri farklı yönleriyle değerlendirmeye ve daha bilinçli bir bakış açısı geliştirmeye çalışıyor.

“Teknolojinin ortasında özgünlüğümüzü koruma çağrısı”

Melih Bayram Dede, kitabın önsözünde teknoloji alanındaki gelişmelere ilişkin kişisel tanıklıklarını da aktarıyor. Gazetecilik ve bilişim yazarlığı kariyerinin farklı dönemlerinde yaşanan teknolojik dönüşümlere dikkat çeken Dede, kitabın temel yaklaşımını şu sözlerle anlatıyor:

“Çeyrek asrı aşan gazetecilik ve bilişim yazarlığı serüvenimde; kurşun hurufatla dizgi yapılan günlerden masaüstü yayıncılığın ilk adımı olan Macintosh’lara, çevirmeli ağ bağlantısının cızırtılı seslerinden fiber internete, lambalı radyolardan TikTok’a ve nihayetinde yapay zekâ devrimine kadar pek çok kırılma noktasına canlı tanıklık ettim.”

Dede, teknolojinin gelişimi boyunca değişmeyen temel unsurun insan olduğunu vurgulayarak, teknolojinin onu geliştiren ve yönlendiren insanın aklı, ruhu ve değerleriyle şekillendiğine işaret ediyor.

Kitabın yaklaşımının teknoloji karşıtı bir karamsarlığa ya da teknolojiyi sorgulamadan benimseyen bir anlayışa dayanmadığını belirten Dede, eserini dijitalleşmenin sunduğu imkânlardan yararlanırken insanı insan yapan nitelikleri korumaya yönelik bir arayış olarak tanımlıyor.

Melih Bayram Dede kimdir?

1970 yılında Gebze’de doğan Melih Bayram Dede, gazetecilik mesleğine 1993 yılında başladı. Çeyrek asrı aşan meslek hayatında Yeni Şafak gazetesinde teknoloji editörlüğü, yenisafak.com.tr genel yayın yönetmenliği ve TVNET ekranlarında yayımlanan TechnoLogic programının yapımcılığı ve sunuculuğu görevlerini üstlendi.

Dede, 2001 yılında Türkiye Yazarlar Birliği tarafından Elektronik Yayıncılık Ödülü’ne layık görülen Dergibi adlı kültür, sanat ve edebiyat portalını kurarak yönetti.

Teknoloji gazeteciliği alanındaki çalışmalarıyla Ekonomi Gazetecileri Derneği Turkcell Özel Ödülü ve Telekomcular Derneği Yılının Bilişim Yazarı Ödülü de dâhil olmak üzere çeşitli ödüllere değer görülen Dede, sürekli basın kartı sahibi. Bilişim Medyası Derneği ve Kocaeli Gazeteciler Cemiyeti üyesi olan Dede, teknoloji ve otomobil alanındaki çalışmalarını TechnoLogic çatısı altında sürdürüyor.

Dede’nin daha önce yayımlanan iki kitabı bulunuyor. İlk kitabı “İnternet”, 2004 yılında İnsan Yayınları tarafından yayımlandı. İkinci kitabı “Teknoloji ve Hayat” ise 2023 yılında Liz Yayınları tarafından okurlarla buluştu.

“Yapay Zekâ Çağında İnsan Kalmak” ile birlikte Dede’nin yayımlanmış kitaplarının sayısı üçe ulaştı.

“Yapay Zekâ Çağında İnsan Kalmak”, Liz Yayınları tarafından yayımlanarak kitabevleri ve çevrim içi kitap satış platformlarında okurların ilgisine sunuldu.