Bir apartmanın cephesine ya da çatısına baktığınızda ilginç bir şey fark edersiniz: Her çanak anten neredeyse aynı yöne, güneye doğru bakar. Bunun sebebi bir tesadüf ya da montajcıların alışkanlığı değil. Televizyon yayınlarını taşıyan uyduların gökyüzünde durduğu yer, Türkiye gibi kuzey yarımkürede yaşayanların çanaklarını güneye çevirmesini zorunlu kılıyor.

Uydular Ekvatorun Üzerinde Duruyor

Televizyon ve iletişim uyduları “yerdurağan” (jeostatik) adı verilen özel bir yörüngede bulunuyor. Bu yörünge tam olarak ekvatorun üzerinde ve yaklaşık 36.000 kilometre yükseklikte. Bu yükseklikte bir uydunun Dünya etrafındaki bir turu 24 saat sürüyor. Yani uydu, Dünya kendi etrafında dönerken onunla aynı hızda hareket ediyor ve yerden bakan biri için gökyüzünde hep aynı noktada duruyormuş gibi görünüyor.

Bu sayede çanak anten bir kez doğru yöne ayarlandıktan sonra sabit kalabiliyor. Uydu gökyüzünde hareket etseydi, çanağın onu sürekli takip eden pahalı bir motor sistemine ihtiyacı olurdu.

Çanak anten neden güneye bakar: yerdurağan uydu şeması
Çanak anten, ekvatorun üzerindeki yerdurağan uyduya yönelir; Türkiye’den bakınca bu yön güneydir.

Çanak Anten Neden Güneye Bakıyor?

Uydular ekvatorun üzerinde dizildiği için kuzey yarımkürede yaşayan biri onları her zaman güney gökyüzünde görür. Türkiye’nin büyük bölümü 36 ile 42 derece kuzey enlemleri arasında bulunduğundan, çanaklarımız güneye ve gökyüzüne doğru belli bir açıyla yöneliyor. Güney yarımkürede ise durum tersine dönüyor: Avustralya’daki çanaklar kuzeye bakıyor. Ekvatora çok yakın ülkelerde ise çanaklar neredeyse dümdüz yukarıya çevriliyor.

Türksat Çanağı Neden Biraz Doğuya Dönük?

Çanağın tam güneye mi, biraz doğuya ya da batıya mı bakacağı, hangi uyduyu izlediğinize bağlı. Türksat uyduları 42 derece doğu boylamında bulunuyor. İstanbul gibi bu boylamın batısında kalan şehirlerde çanaklar güneyden biraz doğuya, Van gibi doğudaki şehirlerde ise neredeyse tam güneye dönük duruyor. Farklı boylamlardaki uyduları izlemek isteyenler çanağı biraz döndürmek zorunda kalıyor. Bu bölüm genel uydu bilgisine dayanıyor.

Yağmurda Görüntü Neden Donuyor?

Çanak anten, yaklaşık 36.000 kilometre uzaktan gelen çok zayıf bir sinyali topluyor. Sinyalin yolu üzerindeki yoğun yağmur bulutları ve kar, bu zayıf sinyali bir miktar daha zayıflatabiliyor. Sinyal belli bir seviyenin altına düştüğünde televizyonda görüntü donuyor ya da “sinyal yok” uyarısı çıkıyor. Çanağın üzerinde biriken kar da aynı etkiyi yaratabiliyor. Çanağın doğru ve sağlam ayarlanması, kötü havada bile sinyalin kesilmeden gelmesine yardım ediyor. Bu bölüm genel uydu yayını bilgisine dayanıyor.

Çanak Kurarken Nelere Dikkat Etmeli?

  • Çanağın güney tarafını kapatan bina, ağaç ya da tepe olmamalı; sinyal engele çarparsa görüntü donar.
  • Kuzeye bakan bir balkonda çanak kurmak çoğu zaman mümkün olmuyor; binanın üstünü aşmak için direk gerekebiliyor.
  • Günümüzdeki çanakların çoğu “ofset” tasarımda olduğu için, uyduya bakarken bile hafifçe aşağı eğik görünür.
  • Rüzgar çanağın yönünü birkaç derece bile kaydırsa sinyal kaybolabilir; bağlantıların sıkı olması önemli.

Çanak anten ayarlarını yaparken Türksat 42E frekans ayarları rehberimizden yararlanabilirsiniz. Alçak yörüngede dönen ve bu yüzden bambaşka bir anten mantığıyla çalışan Starlink uydularını da ayrıca anlatmıştık. Konunun ayrıntıları için Smart Aerials’ın açıklamasına bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Çanak anten neden güneye bakar?

TV uyduları ekvatorun üzerindeki yerdurağan yörüngede bulunuyor. Kuzey yarımkürede bu yörünge güney gökyüzünde kaldığı için çanaklar güneye çevriliyor.

Uydu neden gökyüzünde sabit duruyor?

Yaklaşık 36.000 km yükseklikte uydunun bir turu 24 saat sürüyor. Dünya ile aynı hızda döndüğü için yerden bakınca hep aynı noktada görünüyor.

Güney yarımkürede çanaklar nereye bakar?

Güney yarımkürede uydular kuzey gökyüzünde kaldığı için çanaklar kuzeye bakıyor. Ekvatora yakın yerlerde ise neredeyse dik yukarı çevriliyor.

Cevap Yaz

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir