Uluslararası Veri Kurumu (IDC) küresel PC sevkiyatlarının 2026’nın ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 5’e yakın düşüşle 68,2 milyon adede gerilediğini açıkladı. Geçen yılın aynı döneminde 71,7 milyon adet olan sevkiyatların bu seviyeye inmesi, dokuz çeyrek süren kesintisiz büyümenin ardından pazarın yaklaşık iki yıl sonra ilk kez küçüldüğü anlamına geliyor. Düşüşün ilk sinyalleri 2025’in son döneminde ortaya çıkmıştı; aynı dönemde küresel bellek sıkıntısı da tam anlamıyla bir krize dönüşmüştü.
Yapay zekâ bellek krizini derinleştirdi
IDC gerilemenin en büyük nedeni olarak yapay zekâ yatırımlarının tetiklediği bellek talebini gösteriyor. Veri merkezleri için DRAM ve NAND üretimine öncelik verilmesi, tüketici cihazlarında kullanılan bellek arzını daraltarak fiyatları yukarı itti. Kuruma göre bellek arzındaki sorunların 2028 başına kadar sürmesi bekleniyor. IDC, depolama gibi diğer bileşenlerdeki tedarik sorunlarının ve jeopolitik gelişmelerin de pazarı baskılamaya devam ettiğini belirtiyor.
Sevkiyat düştü gelirler arttı
Raporun en çarpıcı bulgusu ise üretici gelirlerindeki artış oldu. IDC’ye göre şirketler, maliyet artışlarını ürün fiyatlarına talepteki düşüşten daha hızlı yansıttı; bu nedenle satış adetleri azalmasına rağmen gelirler yükselmeyi sürdürdü. IDC araştırma direktörü Jitesh Ubrani, asıl hikâyenin adetler ile dolar bazlı gelirler arasındaki bu kopukluk olduğunu vurguluyor. Ubrani’ye göre üreticiler 2027’ye kadar yeni fiyat artışlarına hazırlanıyor ve satış kanalları, yükselen fiyat noktalarındaki stok birikiminden şimdiden endişe duyuyor.
Üretici sıralamasına bakıldığında da tablo netleşiyor: Lenovo yüzde 24,4 payla liderliğini korurken sevkiyatları yüzde 2,1 geriledi; HP yüzde 19,1 payla yüzde 9’luk, Dell ise yüzde 13,6 payla yüzde 5’lik düşüş yaşadı. IDC ayrıca, ölçek avantajına sahip büyük markaların bellek tedarikine erişimde öne geçmesiyle küçük üreticilerin pazardan silinme riskiyle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunuyor.
Apple ters rüzgâra rağmen yükseldi
Genel düşüşe rağmen Apple sevkiyatlarını artıran tek büyük üretici oldu. Şirket, MacBook Neo modeline gelen yoğun talep sayesinde geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık 800 bin adet daha fazla bilgisayar sevk etti; pazar payı da yüzde 8,5’ten yüzde 10’a yaklaştı. Ancak Apple da bellek maliyetlerinden muaf değil: Giriş seviyesi MacBook Neo’nun fiyatı 600 dolardan 700 dolara, giriş seviyesi MacBook Air ise 1.300 dolara yükseldi. Apple CEO’su Tim Cook, bellek arzının azaldığını ve fiyatların ciddi biçimde yükseldiğini belirterek, tüketici ürünlerinin yeniden erişilebilir hale gelmesi için tedarik koşullarının normalleşmesi gerektiğini söyledi. Öte yandan şirket, son mali çeyrekte kasasında geçen yıla göre yüzde 41 artışla 68,5 milyar dolar nakit bulunduğunu açıkladı; piyasa değeri ise 4,6 trilyon doların üzerine çıktı.
Jefferies Fiyat artışları 2027’ye taşınacak
Bellek cephesinden gelen tahminler de tablonun kısa vadede düzelmeyeceğine işaret ediyor. Yatırım bankası Jefferies’in raporuna göre küresel bellek çipi fiyatları 2026’nın üçüncü çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 40-50, dördüncü çeyrekte ise yüzde 30-40 aralığında artabilir. Üstelik 2027 boyunca fiyatların yüksek seyretmesi ve yıllık ortalamanın 2026’ya kıyasla yüzde 40-45 üzerinde gerçekleşmesi bekleniyor. Jefferies, ilk ciddi rahatlamanın ancak 2028’de, yeni üretim kapasitesinin devreye girmesiyle yaşanabileceğini ve o dönemde ortalama satış fiyatlarında yüzde 15-20’lik bir düşüş görülebileceğini öngörüyor.
Yılın ikinci yarısı daha zor geçebilir
Ubrani mevcut stokların tükenmesiyle birlikte yılın ikinci yarısında büyüme oranlarında sert bir yavaşlama beklendiğini ifade ediyor. Yılın başında kurumsal alıcılar beklenen zamların önüne geçmek için alımlarını öne çekmişti; ancak IDC yeni bir stok öne çekme dalgası öngörmüyor. Yeni fiyat artışlarının tüketicileri doğrudan etkilemesi, bilgisayar yenileme döngüsünü de yavaşlatabilir. Tüm bu veriler bir araya geldiğinde, sektörün kısa vadede “ucuz bellek” dönemine dönmesi pek olası görünmüyor.
Yorum Yok
