COMAC CE-25A, Çin’in elektrikli havacılık hedeflerinde önemli bir eşiği geçti. Çin devlet uçak üreticisi COMAC’ın geliştirdiği 19 koltuklu bataryalı yolcu uçağı, 14 Kasım Cumartesi günü Shandong eyaletinin Binzhou kentinde ilk kez mürettebatla havalandı. Kokpitte iki pilot ve bir uçuş test mühendisi bulunuyordu.

Çin devlet televizyonu CCTV’nin aktardığına göre yaklaşık 10 tonluk uçak, 17 dakikaya yakın süren uçuşta yaklaşık 60 kilometre yol katetti ve tüm sistemler normal çalıştı. Uçuş görüntüleri sosyal medyada hızla yayıldı ve elektrikli yolcu uçaklarının ne kadar yakın olduğu tartışmasını yeniden başlattı.

COMAC CE-25A elektrikli uçak uçuşta
Görsel: CCTV

COMAC CE-25A’nın Özellikleri

Uçak klasik pervaneler yerine kanatların içindeki kanallarda çalışan elektrikli fanlar kullanıyor. Paylaşılan bilgilere göre temel özellikler şöyle:

  • 19 yolcu koltuğu
  • T kuyruklu gövde yapısı
  • Her kanatta beşer adet, toplam 10 elektrikli kanallı fan
  • Yaklaşık 300 km/s seyir hızı
  • Yaklaşık 400 km menzil
  • Yaklaşık 10 ton ağırlık

Bu mürettebatlı uçuş, programın ilk uçuşu değil. CE-25A, 2 Şubat’tan bu yana içinde kimse olmadan 19 otonom test uçuşu gerçekleştirmişti. Çin Sivil Havacılık İdaresi CAAC ise uçağın tip sertifikası başvurusunu incelemeye aldı; bu, uçuşa elverişlilik sürecinin resmen başladığı anlamına geliyor.

Batarya Tarafında CATL İzleri

COMAC, CE-25A’nın maketini ilk kez Kasım 2023’te Şanghay’daki Çin Uluslararası İthalat Fuarı’nda göstermişti. Maketin etiketinde 400-500 km menzil ve 400 km/s azami seyir hızı yazıyordu. Tam boyutlu uçak ise ancak Ekim sonunda sosyal medyaya sızan fotoğraflarla görülebildi.

Bataryanın tedarikçisi resmi olarak açıklanmadı, ancak akla ilk gelen isim CATL. COMAC, CATL ve Şanghay Jiao Tong Üniversitesi 2023’te elektrikli uçak geliştirmek için ortak bir girişim kurmuştu. CATL o dönemde hücre düzeyinde 500 Wh/kg’a ulaşan “yoğunlaştırılmış” bataryasını tanıtmıştı. Bu seviye, ticari ölçekte elektrikli uçuş için uzun süredir hedeflenen enerji yoğunluğu olarak görülüyor.

COMAC CE-25A elektrikli uçak ilk mürettebatlı uçuş
Görsel: CCTV

Rakipler ve Ticari Sefer Takvimi

COMAC bu alandaki tek şirket değil. İsveçli Heart Aerospace, Ağustos ayında X1 gösterim uçağını ABD’de 27 dakika uçurdu ve onu şimdiye kadar uçan en büyük bataryalı uçak olarak tanıttı. Şirket, menzili uzatmak için yedek türbojeneratörler kullanacak 30 koltuklu ES-30 modelini 2031’de hizmete sokmayı hedefliyor. Eviation ise 9 kişilik Alice’i 2022’de uçurmuş, ancak sonrasında küçülmeye gitmişti.

CE-25A için ticari sefer tarihi henüz açıklanmadı. Bir sonraki somut adım, CAAC’nin tip sertifikası incelemesinin sonucu olacak. Kısa mesafeli bölgesel hatlarda elektrikli uçakların yaygınlaşması, hem işletme maliyetlerini hem de karbon salımını ciddi ölçüde azaltabilir. Havacılığın elektrikli geleceğine dair bir başka örnek olarak EHang’in satışa çıkan uçan taksisi EH216-S de dikkat çekiyor. Uçuşla ilgili ayrıntılara COMAC’ın resmi sitesinden de göz atabilirsiniz.

Bu arada uçak tasarımlarının ardındaki mühendislik detaylarını merak ediyorsanız uçak pencerelerinin neden yuvarlak olduğunu anlattığımız içeriğimize de göz atabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

COMAC CE-25A kaç yolcu taşıyabiliyor?

CE-25A, 19 yolcu kapasitesine sahip bataryalı bir bölgesel yolcu uçağı olarak tasarlandı.

COMAC CE-25A’nın menzili ne kadar?

Açıklanan bilgilere göre uçağın menzili yaklaşık 400 km, seyir hızı ise yaklaşık 300 km/s.

CE-25A ne zaman yolcu taşımaya başlayacak?

Ticari sefer tarihi açıklanmadı. Uçağın önce CAAC’nin tip sertifikası sürecini tamamlaması gerekiyor.

Cevap Yaz

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir