Türk havacılık tarihinin önemli projelerinden biri olan Nu.D-36 eğitim uçağının uçabilir replikası, yaklaşık 90 yıl sonra yeniden gökyüzüyle buluştu. Sivrihisar Havacılık Kulübü Derneği tarafından hazırlanan uçak, Eskişehir’in Sivrihisar ilçesinde gerçekleştirilen test uçuşunu başarıyla tamamladı.
Nu.D-36 İçin 8 Ay Çalışıldı
Sivrihisar Havacılık Kulübü Derneği tarafından yürütülen “Kültür Havacılığı Projeleri” kapsamında hazırlanan Nu.D-36 replikası, yaklaşık 8 aylık yoğun çalışmanın ardından tamamlandı.
Nuri Demirağ’ın öncülüğünde, Türkiye’nin ilk uçak mühendislerinden Selahattin Reşit Alan ve teknik ekibi tarafından 1936 yılında geliştirilen Nu.D-36, dönemin önemli yerli uçak projeleri arasında yer alıyordu.
Uçağın yeniden üretilmesi sürecinde döneme ait siyah-beyaz fotoğraflar ile ulaşılabilen sınırlı sayıdaki teknik bilgilerden yararlanıldı. Replikanın hazırlanmasında tarihi görünüme mümkün olduğunca sadık kalınırken, uçuş güvenliği açısından günümüz teknolojilerinden de faydalanıldı.

İlk Test Uçuşu Başarıyla Gerçekleşti
Nu.D-36’nın ilk test uçuşunu akrobasi pilotu Ali İsmet Öztürk gerçekleştirdi. 11 kişilik Mach Teknik ekibinin çalışmalarıyla ortaya çıkarılan uçak, ilk uçuşunda beklenenden başarılı bir performans sergiledi.
Öztürk, test uçuşunun ardından uçağın çevikliğine ve uçuş karakterine dikkat çekerek Nu.D-36’nın oldukça huzurlu bir uçuş sunduğunu belirtti.
Replikanın orijinal uçağın birebir kopyası olmadığını ifade eden Öztürk, 1930’lu yıllara ait bazı parçaların ve ekipmanların günümüzde bulunmasının mümkün olmadığını vurguladı. Bu nedenle projede tarihi görünüme mümkün olduğunca yaklaşılırken modern uçuş güvenliği standartları da dikkate alındı.
Motorunda Dönemin Teknolojisinden Yararlanıldı
Nu.D-36’nın orijinalinde 1930’lu yıllara ait bir motor kullanılıyordu. Replika uçakta ise projeye uygunluğu nedeniyle 1940’lı yıllara ait R670 serisi bir motor tercih edildi.
Bu tercih, uçağın tarihi görünümünü ve karakterini korurken güvenli şekilde uçabilmesini sağlamayı amaçladı.
Nu.D-36, “Alan 2” Olarak da Biliniyor
Nu.D-36 ismini Nuri Demirağ’ın “Nu.D.” kısaltmasından ve üretildiği 1936 yılından alıyor. Uçak, tasarımcısı Selahattin Reşit Alan’ın ikinci uçak tasarımı olması nedeniyle “Alan 2” adıyla da anılıyor.
Nuri Demirağ, Türkiye’nin yerli havacılık çalışmalarında önemli bir rol üstlenmişti. 1936 yılında tek motorlu uçak çalışmalarını gerçekleştiren Demirağ’ın girişimleri, daha sonraki yıllarda Nu.D-38 çift motorlu yolcu uçağı projesine kadar uzandı.

Nu.D-36 Müzede Sergilenecek
İlk test uçuşunu başarıyla tamamlayan Nu.D-36’nın uçabilir replikasının, 29 Ağustos’ta Sivrihisar Havacılık Merkezi’nde düzenlenecek törenle M.S.Ö. Hava ve Uzay Müzesi envanterine dahil edilmesi planlanıyor.
Yaklaşık 90 yıl sonra yeniden uçurulan Nu.D-36, böylece Türkiye’nin erken dönem havacılık çalışmalarından önemli bir mirası günümüze taşıyacak.