Yapay Zeka Ne Kadar Su Tüketiyor?

Yapay zekanın “bulut” üzerinde çalıştığı düşünülse de, bu bulutların arkasında fiziksel olarak devasa ısınma sorunlarıyla başa çıkan veri merkezleri bulunuyor. Bu merkezlerin soğutulması ise tonlarca suyun buharlaşmasına neden oluyor.

Bir Sorgunun Bedeli: Her 20 Soruda Yarım Litre

Araştırmalar, ChatGPT gibi gelişmiş dil modelleriyle yapılan etkileşimlerin şaşırtıcı bir su maliyeti olduğunu gösteriyor. Ortalama bir kullanıcı ChatGPT’ye 20 ila 50 soru sorduğunda, veri merkezlerinin soğutma kulelerinde yaklaşık 500 mililitre (yarım litre) su buharlaşıyor.

Neden Bu Kadar Çok Su Harcanıyor?

Yapay zeka modellerini eğitmek ve çalıştırmak, milyarlarca işlem yapan GPU’ların (grafik işlem birimleri) aşırı ısınmasına yol açar. Bu ısıyı kontrol altında tutmak için iki ana yöntem kullanılır:

1. Doğrudan Soğutma: Soğuk suyun sunucuların yakınından geçirilerek ısıyı emmesi.
2. Elektrik Üretimi: Veri merkezlerinin ihtiyaç duyduğu devasa elektriği üreten santrallerin (özellikle nükleer ve termik) soğutulması için kullanılan su.

2025 Verileri: Küresel Şişe Suyu Talebini Aştı

2025 yılı sonu itibarıyla yapay zeka ekosisteminin toplam su tüketiminin 765 milyar litreye ulaştığı tahmin ediliyor. Bu rakam, tüm insanlığın yıllık şişelenmiş su tüketiminden daha fazla.

Teknoloji Devlerinin Karnesi

• Google: 2024 verilerine göre yıllık 22,7 milyar litre su tüketti. Bu miktar, bazı ülkelerin yıllık toplam içme suyu ihtiyacına eşdeğer.
• Microsoft: Su tüketimi bir önceki yıla göre %34 artış göstererek 13 milyar litreyi aştı.
• Meta: Yeni nesil veri merkezlerinin her birinin yılda ortalama 600 milyon litre su harcaması bekleniyor.

Gelecekte Bizi Ne Bekliyor?

Yapay zeka modelleri daha karmaşık hale geldikçe (örneğin GPT-5 veya Sora gibi video üretim modelleri), bu susuzluk daha da artacak. Uzmanlar, 2027 yılına kadar yapay zekanın yıllık su çekiminin 6,6 milyar metreküpe ulaşabileceği uyarısında bulunuyor. Bu, İngiltere’nin yıllık su tüketiminin neredeyse yarısı demek.

Şirketler artık “su pozitif” olma sözü vererek tükettiklerinden daha fazla suyu doğaya geri kazandırmayı hedeflese de, yerel su kaynakları üzerindeki baskı artmaya devam ediyor.