Uzun bir mesai gününün sonunda gözlerinizde yanma, batma ya da kum varmış gibi bir his yaşıyorsanız yalnız değilsiniz. Bilgisayar, telefon ve tablet ekranlarına saatlerce bakmak, gözleri kurutan en yaygın alışkanlıklardan biri. Peki ekrana bakınca gözler neden kurur ve bunu önlemek için ne yapılabilir?
Ekrana odaklanınca daha az göz kırpıyoruz
Göz kırpmak, gözün yüzeyine gözyaşını yayarak onu nemli ve temiz tutar. Amerikan Oftalmoloji Akademisi’nin (AAO) ekran kullanımıyla ilgili rehberine göre insanlar normalde dakikada yaklaşık 15 kez göz kırpıyor. Ancak bir ekrana odaklandığımızda bu sayı dakikada 5-7’ye kadar düşüyor.
Daha seyrek göz kırpıldığında gözyaşı tabakası buharlaşır ve gözün yüzeyi kurur. Bunun sonucunda yanma, kızarıklık, batma, bulanık görme ve göz yorgunluğu gibi şikâyetler ortaya çıkar. Klimalı, kuru ve sıcak ortamlar bu etkiyi daha da artırır.
Ekran gözlere kalıcı zarar verir mi?
AAO’ya göre ekrana uzun süre bakmak gözlere kalıcı bir hasar vermiyor. Ancak kuruluk ve yorgunluk, günlük konforu ve iş verimini ciddi şekilde düşürebiliyor. Akademi ayrıca ekranlardan yayılan mavi ışığın göze zarar verdiğine dair bir kanıt bulunmadığını ve mavi ışık engelleyici gözlüklerin bu amaçla önerilmediğini belirtiyor. Asıl sorun ekranın kendisi değil, ona bakarken değişen göz kırpma alışkanlığımız.
20-20-20 kuralı nedir?
Göz doktorlarının en sık önerdiği yöntem, akılda kalması kolay olan 20-20-20 kuralı. Buna göre:
- Her 20 dakikada bir ekrandan gözünüzü ayırın,
- Yaklaşık 20 feet, yani 6 metre uzaklıktaki bir noktaya bakın,
- Bu bakışı en az 20 saniye sürdürün.
Bu kısa mola, yakına odaklanmaktan yorulan göz kaslarını dinlendirir ve bu sırada kendiliğinden daha sık göz kırparak gözün yüzeyini yeniden nemlendirirsiniz. Telefonunuza ya da bilgisayarınıza 20 dakikalık bir hatırlatıcı kurmak, alışkanlığı oturtmanın en pratik yolu.
Göz kuruluğunu azaltmak için diğer öneriler
- Ekran mesafesi: Monitörü yaklaşık 63 cm, yani kabaca bir kol boyu uzaklığa yerleştirin ve hafif aşağıya bakacak şekilde konumlandırın.
- Parlaklık ve kontrast: Ekran parlaklığını ortam ışığına göre ayarlayın, gerekirse kontrastı artırın. Mat ekran filtresi parlamayı azaltabilir.
- Suni gözyaşı: Gözleriniz kuru hissettiğinde eczanelerde bulunan suni gözyaşı damlaları rahatlama sağlayabilir.
- Nem: Kuru ve sıcak ortamlarda bir nemlendirici kullanmak gözyaşının buharlaşmasını yavaşlatır.
- Lens kullanıcıları: Uzun ekran günlerinde zaman zaman gözlüğe geçmek gözlerin dinlenmesine yardımcı olur.
Şikâyetleriniz bu önlemlere rağmen sürüyorsa bir göz doktoruna başvurmanız gerekir. Ekran başında geçirilen sürenin vücuda diğer etkilerini merak ediyorsanız telefona eğilmek boynunuza kaç kilo yük bindirir yazımıza, ekran ayarlarıyla ilgili bir başka efsane için de karanlık mod gerçekten şarj tasarrufu sağlar mı yazımıza göz atabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Ekrana bakınca gözler neden kurur?
Ekrana odaklanınca göz kırpma sayısı dakikada yaklaşık 15’ten 5-7’ye düşer. Gözyaşı tabakası buharlaşır ve gözün yüzeyi kurur.
20-20-20 kuralı nasıl uygulanır?
Her 20 dakikada bir, yaklaşık 6 metre uzaktaki bir noktaya en az 20 saniye boyunca bakılır. Bu mola göz kaslarını dinlendirir.
Mavi ışık gözlüğü göz kuruluğuna iyi gelir mi?
Amerikan Oftalmoloji Akademisi, ekranlardaki mavi ışığın göze zarar verdiğine dair kanıt olmadığını ve mavi ışık gözlüklerini bu amaçla önermediğini belirtiyor. Kuruluk için göz kırpma ve mola daha etkilidir.
Yorum Yok
