Otobüste, sırada, kanepede… Gün içinde telefona baktığımız anların neredeyse hepsinde başımız öne eğik. Bu duruş o kadar alıştığımız bir şey ki, boynumuza ne kadar yük bindirdiğini düşünmüyoruz bile. Oysa telefona eğilmek, boyun omurlarına birkaç kilodan onlarca kiloya varan bir yük bindirebiliyor.
Başınızın Ağırlığı Açıyla Birlikte Artıyor
Yetişkin bir insanın başı yaklaşık 4,5 ile 5,5 kilo arasında. Dik dururken, kulaklarınız omuzlarınızın tam üzerindeyken boyun bu ağırlığı dengeli şekilde taşıyor. Ancak baş öne eğildikçe ağırlık merkezi kayıyor ve boyun kasları ile omurlar üzerindeki yük katlanıyor.
New York’ta omurga cerrahı olan Dr. Kenneth Hansraj, 2014’te Surgical Technology International dergisinde yayımlanan çalışmasında bu yükü üç boyutlu bir omurga modeliyle hesapladı. Sonuçlar şöyle:
- Baş 15 derece eğikken: yaklaşık 12 kilo
- 30 derece eğikken: yaklaşık 18 kilo
- 45 derece eğikken: yaklaşık 22 kilo
- 60 derece eğikken: yaklaşık 27 kilo
Yani telefona iyice eğildiğinizde boynunuzun taşıdığı yük, başınızın gerçek ağırlığının beş katını aşabiliyor.

Günde Saatlerce Bu Duruştayız
Çalışmaya göre insanlar günde ortalama iki ila dört saatini başı öne eğik şekilde telefona bakarak geçiriyor. Bu da yılda 700 ila 1.400 saat demek. Hansraj, bu yüklerin omurgada erken aşınma ve yıpranmaya, ileride ameliyat gerektirebilecek sorunlara yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Her Boyun Ağrısının Sebebi Telefon Değil
Bulguları doğru okumak da önemli. Hesaplamalar gerçek hastalardan değil, bir omurga modelinden elde edildi ve uzun vadeli etkiler henüz net olarak bilinmiyor. Fizyoterapistler de boyun ağrısının çok boyutlu olduğunu; yaş, meslek, stres ve genetik gibi pek çok etkenin rol oynadığını hatırlatıyor. Yani telefon tek başına suçlu değil, ama kötü duruşun yükü artırdığı açık. Benzer bir duruş sorunu laptopu kucakta kullanırken de ortaya çıkıyor.
Boynunuzu Korumak İçin Basit Öneriler
- Telefonu başınızı eğmek yerine göz hizasına doğru kaldırın.
- Ekrana bakarken başınızı değil, gözlerinizi aşağı indirin.
- Kulaklarınızın omuzlarınızın üzerinde, kürek kemiklerinizin geride olmasına dikkat edin.
- 10-15 dakikada bir kısa mola verip boynunuzu esnetin.
- Uzun okumalar için telefon yerine tablet standı ya da bilgisayar kullanın.
Ekran başında geçen uzun saatler sadece boynu değil gözleri de yoruyor; bu konuda mavi ışık ve göz sağlığı yazımıza göz atabilirsiniz. Araştırmanın ayrıntıları için ScienceAlert’in haberine bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Telefona eğilmek boyna ne kadar yük bindirir?
Araştırmaya göre baş 15 derece eğikken yaklaşık 12 kilo, 60 derece eğikken ise yaklaşık 27 kilo yük oluşuyor.
Telefon boynu (text neck) nedir?
Uzun süre başı öne eğik şekilde telefona bakmanın boyun ve omurgada yarattığı zorlanmayı anlatmak için kullanılan bir ifade.
Telefon kullanırken boyun ağrısı nasıl önlenir?
Telefonu göz hizasına kaldırmak, sık mola vermek ve boyun esneme hareketleri yapmak yükü azaltır. Ağrı sürüyorsa bir uzmana başvurmak gerekir.