Bulaşık Makinesi Elde Yıkamaktan Daha Az Su mu Harcar?

Birçok evde hâlâ “Makine çok su harcar, birkaç tabağı elde yıkarım” denir. Bazıları da tabakları makineye koymadan önce musluğun altında iyice durular. Peki gerçek ne? Bulaşık makinesi su tüketimi elde yıkamayla karşılaştırıldığında araştırmalar şaşırtıcı bir tablo ortaya koyuyor.

Rakamlar ne söylüyor?

Almanya’daki Bonn Üniversitesi’nin araştırmasına göre dolu bir bulaşık makinesi 144 parçalık bir yükü yaklaşık 13 litre suyla yıkıyor. Aynı miktarı elde yıkayanlar ise ortalama 100 litre su kullanıyor. Elde yıkamada kişiden kişiye fark çok büyük: Ölçümlerde 33 litre harcayan da var, 440 litre harcayan da.

Yeni makinelerde rakamlar daha da düşük. Avrupa Birliği’nin enerji etiketi kayıtlarında birçok 10-14 kişilik makinenin Eco programda yıkama başına yaklaşık 8,5-10 litre su tükettiği görülüyor. Kendi makinenizin değerini enerji etiketindeki “çevrim başına su tüketimi” satırından öğrenebilirsiniz.

Makine neden daha az su harcıyor?

Elde yıkarken lavaboyu doldurur, suyu kirlendikçe değiştirir, en sonda da her parçayı akan suyun altında durularız. Sıcak su gelene kadar boşa akan soğuk su da cabası. Bulaşık makinesi ise suyu yalnızca belirli aşamalarda alıyor ve içeride pompayla tekrar tekrar dolaştırıyor. Parlatıcı, suyun yüzey gerilimini düşürerek tabakların üzerinden kayıp gitmesini sağlıyor. Bu yüzden daha az suyla durulama yapılabiliyor.

Su tasarrufu enerji tasarrufu demek. Bulaşık yıkarken harcanan enerjinin büyük bölümü suyu ısıtmaya gidiyor. Daha az su ısıtan makine, elektrik ya da doğal gaz faturasında da avantaj sağlıyor. Bonn Üniversitesi’nden araştırmacıların derlediği çalışmalarda, elde yıkamadan makineye geçişin su tüketimini, karbon salımını ve maliyeti yaklaşık yüzde 50-60 azalttığı belirtiliyor. Hijyen tarafında da makine önde: Bir ABD araştırmasında makinede yıkanan tabaklarda çok daha az bakteri bulundu.

En yaygın hata: Makineye koymadan önce durulamak

Tabakları makineye koymadan önce musluk altında durulamak tasarrufun büyük kısmını yok ediyor. ABD’de yapılan bir araştırmaya göre makinenin kendi ön durulama programı yaklaşık 4 litre su harcıyor. Elde ön durulama yapanlarda ise bu rakam 100 litreye çıkabiliyor. Yapmanız gereken tek şey yemek artıklarını çöpe sıyırmak.

Makineden en iyi verimi almak için şunlara dikkat edin:

• Makineyi tam doldurun ama aşırı yüklemeyin; püskürtme kolları rahat dönebilmeli.
• Varsayılan program olarak Eco’yu seçin.
• Çok kirli tencereler için elde ön yıkama yerine makinenin ön yıkama programını kullanın.
• Ayda bir kez makineyi 60 derecede, makine temizleyicisiyle boş çalıştırın.

Eco program neden bu kadar uzun sürüyor?

Eco programın 3-4 saat sürmesi çoğu kişiyi şaşırtır. Bu programlar suyu daha düşük sıcaklığa ısıtır ve deterjana kirleri çözmesi için daha fazla zaman tanır. Program uzun sürse de daha az enerji harcar. Avrupa Birliği kayıtlarındaki bazı modellerde Eco program 3 saati aşarken tüketim yıkama başına yaklaşık 0,6-0,85 kWh civarında kalıyor.

Elde yıkamak ne zaman mantıklı?

Tek kişilik bir evde iki tabak için makineyi yarım çalıştırmak avantajı azaltır. Ahşap kesme tahtaları, iyi bıçaklar ve yapışmaz tavalar da elde yıkanmalı. Elde yıkarken suyu boşa akıtmamak için lavaboya ya da bir leğene su doldurun, durulamayı ayrı bir kapta yapın ve bulaşıkları biriktirip tek seferde yıkayın. Araştırmacıların önerdiği bu yöntemle elde yıkamada bile su tüketimi ciddi oranda azalıyor. Evdeki diğer cihazlarla ilgili merak edilenler için mikrodalga fırının Wi-Fi’yi neden yavaşlattığını ve prizde unutulan şarj aletinin elektrik harcayıp harcamadığını anlattığımız yazılara da göz atabilirsiniz. Araştırmanın ayrıntıları Bonn Üniversitesi’nin yayımlanan çalışmasında yer alıyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Bulaşık makinesi bir yıkamada kaç litre su harcar?

Modele ve programa göre değişmekle birlikte yeni makineler Eco programda yaklaşık 8,5-10 litre, daha eski modeller ise 13 litre civarında su harcar.

Bulaşıkları makineye koymadan önce durulamak gerekir mi?

Hayır. Artıkları çöpe sıyırmak yeterli. Musluk altında durulamak makinenin sağladığı su tasarrufunu büyük ölçüde ortadan kaldırır.

Yarım dolu bulaşık makinesi çalıştırmak mantıklı mı?

Su ve enerji açısından en verimli kullanım makinenin tam dolu çalıştırılmasıdır. Birkaç parça için elde, kontrollü su kullanarak yıkamak daha mantıklı olabilir.