{"id":90922,"date":"2026-11-22T12:00:00","date_gmt":"2026-11-22T09:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/?p=90922"},"modified":"2026-11-17T15:52:56","modified_gmt":"2026-11-17T12:52:56","slug":"asansor-kapi-kapat-tusu-calisiyor-mu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/asansor-kapi-kapat-tusu-calisiyor-mu\/","title":{"rendered":"Asans\u00f6rdeki Kap\u0131 Kapat Tu\u015fu Ger\u00e7ekten \u00c7al\u0131\u015f\u0131yor mu?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Asans\u00f6re biner binmez kap\u0131n\u0131n bir an \u00f6nce kapanmas\u0131 i\u00e7in d\u00fc\u011fmeye tekrar tekrar basanlardan m\u0131s\u0131n\u0131z? K\u00f6t\u00fc haber: <strong>Asans\u00f6r kap\u0131 kapat tu\u015fu<\/strong> bir\u00e7ok asans\u00f6rde siz bassan\u0131z da basmasan\u0131z da ayn\u0131 \u015fekilde davran\u0131yor. \u00d6zellikle ABD&#8217;de yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar ve sekt\u00f6r temsilcilerinin a\u00e7\u0131klamalar\u0131, bu tu\u015fun \u00e7o\u011fu zaman yaln\u0131zca kontrol hissi verdi\u011fini g\u00f6steriyor. Ancak hik\u00e2yenin bir de bilinmeyen taraf\u0131 var.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Asans\u00f6r Kap\u0131 Kapat Tu\u015fu Neden \u00c7al\u0131\u015fm\u0131yor?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ABD&#8217;de 1990&#8217;da y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren Engelli Amerikal\u0131lar Yasas\u0131 (ADA), asans\u00f6r kap\u0131lar\u0131n\u0131n tamamen a\u00e7\u0131k \u015fekilde belirli bir s\u00fcre beklemesini \u015fart ko\u015fuyor. Mental Floss&#8217;un aktard\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re bu s\u00fcre en az \u00fc\u00e7 saniye. Ama\u00e7, tekerlekli sandalye kullananlar\u0131n, koltuk de\u011fne\u011fiyle y\u00fcr\u00fcyenlerin ya da ya\u015fl\u0131lar\u0131n kap\u0131 kapanmadan rahat\u00e7a asans\u00f6re binebilmesi. Baz\u0131 \u00fcreticiler bu kurala uymak i\u00e7in kap\u0131 kapat tu\u015funu normal kullan\u0131mda tamamen devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakmay\u0131 tercih etti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">PBS&#8217;in NOVA program\u0131na konu\u015fan ve New York&#8217;ta yakla\u015f\u0131k 50 y\u0131l asans\u00f6r teknisyenli\u011fi yapan John Menville, tu\u015fa ka\u00e7 kez bas\u0131l\u0131rsa bas\u0131ls\u0131n kap\u0131y\u0131 kapatmayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. New Yorker yazar\u0131 Nick Paumgarten de 1990&#8217;lar\u0131n ba\u015f\u0131ndan beri \u00fcretilen ya da kurulan asans\u00f6rlerin \u00e7o\u011funda bu tu\u015fun \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, daha \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmek i\u00e7in orada durdu\u011funu yaz\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"675\" src=\"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/asansor-dugmesine-basan-el.webp\" alt=\"Asans\u00f6r kap\u0131 kapat tu\u015fu: asans\u00f6r paneline basan el\" class=\"wp-image-90911\" title=\"\"><figcaption class=\"wp-element-caption\">Asans\u00f6r kap\u0131 kapat tu\u015fu \u00e7o\u011fu zaman bekleme s\u00fcresini k\u0131saltm\u0131yor. (G\u00f6rsel: Pexels)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Tamamen Sahte de De\u011fil<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ABD Ulusal Asans\u00f6r End\u00fcstrisi Birli\u011fi&#8217;nin (NEII) y\u00f6neticisi Karen Penafiel ise tu\u015fun bir &#8220;plasebo&#8221; olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunuyor. ABC7&#8217;ye konu\u015fan Penafiel&#8217;e g\u00f6re tu\u015fun i\u015flevi 1990&#8217;da ADA ile de\u011fi\u015fti: Kap\u0131 \u00f6nce kural\u0131n gerektirdi\u011fi s\u00fcre kadar a\u00e7\u0131k bekliyor, bu bekleme s\u00fcresi doldu\u011funda ise tu\u015f normal \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Yani baz\u0131 asans\u00f6rlerde tu\u015fa erken basmak bir \u015fey de\u011fi\u015ftirmezken, bekleme s\u00fcresinden sonra basmak kap\u0131y\u0131 ger\u00e7ekten kapatabiliyor. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k kap\u0131 a\u00e7 tu\u015fu, asans\u00f6r do\u011fru \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece her zaman i\u015flev g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0130tfaiyecilerin Tu\u015fu<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kap\u0131 kapat tu\u015funun en kritik g\u00f6revi acil durumlarda ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Yang\u0131n an\u0131nda asans\u00f6rler &#8220;itfaiye moduna&#8221; al\u0131n\u0131yor. Bu modda itfaiyeciler \u00f6zel bir anahtarla asans\u00f6r\u00fcn kontrol\u00fcn\u00fc devral\u0131yor ve kap\u0131y\u0131 elle kapatabiliyor. Mental Floss, kap\u0131lar\u0131n manuel olarak yaln\u0131zca bu anahtarla kapat\u0131labildi\u011fini belirtiyor. Bu y\u00fczden tu\u015f, kullan\u0131lm\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcnse de panelden kald\u0131r\u0131lam\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kap\u0131 A\u00e7 Tu\u015fu Neden Hep \u00c7al\u0131\u015f\u0131yor?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kap\u0131 kapat tu\u015funun aksine kap\u0131 a\u00e7 tu\u015fu g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik. Bir yolcunun kolu, \u00e7antas\u0131 ya da evcil hayvan\u0131n\u0131n tasmas\u0131 kap\u0131ya s\u0131k\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda kap\u0131y\u0131 yeniden a\u00e7abilmek hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Bu y\u00fczden asans\u00f6rlerde kap\u0131 a\u00e7 tu\u015fu, sistem normal \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece her zaman aktif tutuluyor. Modern asans\u00f6rlerde kap\u0131 kenar\u0131ndaki \u0131\u015f\u0131k perdeleri ve sens\u00f6rler de kap\u0131n\u0131n aras\u0131nda bir engel alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131nda kap\u0131y\u0131 otomatik olarak geri a\u00e7\u0131yor. Asans\u00f6r kap\u0131 kapat tu\u015fu ile kap\u0131 a\u00e7 tu\u015fu aras\u0131ndaki bu fark, tasar\u0131mda \u00f6nceli\u011fin h\u0131zdan \u00e7ok g\u00fcvenli\u011fe verildi\u011fini g\u00f6steriyor. Sens\u00f6rlerle ilgili k\u0131s\u0131m genel bilgi olarak eklendi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u00dclkeden \u00dclkeye De\u011fi\u015fiyor<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu durum her yerde ayn\u0131 de\u011fil. Mental Floss&#8217;un aktard\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re New York&#8217;taki asans\u00f6rlerde kap\u0131 kapat tu\u015funun yasal olarak \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekiyor, ancak baz\u0131lar\u0131nda uzun bir gecikme var. \u0130ngiltere&#8217;de ise asans\u00f6r sekt\u00f6r\u00fc derne\u011fine g\u00f6re tu\u015flar genellikle \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. T\u00fcrkiye&#8217;deki asans\u00f6rlerde tu\u015fun davran\u0131\u015f\u0131 \u00fcreticiye, asans\u00f6r\u00fcn ya\u015f\u0131na ve yap\u0131lan ayarlara g\u00f6re de\u011fi\u015fiyor; bu b\u00f6l\u00fcm genel bilgi olarak eklendi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Asans\u00f6r Kap\u0131 Kapat Tu\u015fu Tek \u00d6rnek De\u011fil<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Psikologlar bu t\u00fcr d\u00fc\u011fmelere &#8220;plasebo d\u00fc\u011fme&#8221; diyor. Mental Floss&#8217;a g\u00f6re baz\u0131 yaya ge\u00e7idi butonlar\u0131 ve baz\u0131 ofis termostatlar\u0131 da benzer \u015fekilde ayarlan\u0131yor. Harvard psikolo\u011fu Ellen J. Langer, insanlar i\u00e7in &#8220;alg\u0131lanan kontrol\u00fcn&#8221; \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu belirtiyor. Bekleme s\u00fcresi ayn\u0131 kalsa bile bir \u015fey yapabildi\u011fimizi hissetmek, beklemeyi daha katlan\u0131labilir k\u0131l\u0131yor. G\u00fcndelik nesnelerin ard\u0131ndaki benzer meraklar\u0131 <a href=\"https:\/\/www.indir.com\/haber\/kapi-kolunda-elektrik-carpmasi-neden-olur\/\">kap\u0131 koluna dokununca neden \u00e7arp\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131<\/a> ve <a href=\"https:\/\/www.indir.com\/haber\/ben-robot-degilim-kutusu-nasil-calisir\/\">&#8220;Ben robot de\u011filim&#8221; kutusunun nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131<\/a> anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z yaz\u0131larda bulabilirsiniz. Konunun ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 i\u00e7in <a href=\"https:\/\/www.mentalfloss.com\/transportation\/do-close-door-buttons-elevators-actually-do-anything\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Mental Floss&#8217;un yaz\u0131s\u0131na<\/a> bakabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Asans\u00f6r kap\u0131 kapat tu\u015fu \u00e7al\u0131\u015f\u0131r m\u0131?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir\u00e7ok asans\u00f6rde normal kullan\u0131mda \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor ya da ancak zorunlu bekleme s\u00fcresi dolduktan sonra devreye giriyor. Durum asans\u00f6r\u00fcn \u00fcreticisine, ya\u015f\u0131na ve \u00fclkesine g\u00f6re de\u011fi\u015fiyor.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Kap\u0131 kapat tu\u015fu neden devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131l\u0131yor?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ABD&#8217;deki engelli eri\u015fim yasas\u0131 kap\u0131lar\u0131n en az \u00fc\u00e7 saniye tamamen a\u00e7\u0131k kalmas\u0131n\u0131 istiyor. Baz\u0131 \u00fcreticiler bu kurala uymak i\u00e7in tu\u015fu devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Kap\u0131 kapat tu\u015fu ne zaman i\u015fe yarar?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yang\u0131n gibi acil durumlarda asans\u00f6r itfaiye moduna al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda itfaiyeciler \u00f6zel anahtarla kap\u0131y\u0131 elle kapatabiliyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Asans\u00f6re biner binmez kap\u0131n\u0131n bir an \u00f6nce kapanmas\u0131 i\u00e7in d\u00fc\u011fmeye tekrar tekrar basanlardan m\u0131s\u0131n\u0131z? K\u00f6t\u00fc haber: Asans\u00f6r kap\u0131 kapat tu\u015fu bir\u00e7ok asans\u00f6rde siz bassan\u0131z da basmasan\u0131z da ayn\u0131 \u015fekilde davran\u0131yor. \u00d6zellikle ABD&#8217;de yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar ve sekt\u00f6r temsilcilerinin a\u00e7\u0131klamalar\u0131, bu tu\u015fun \u00e7o\u011fu zaman yaln\u0131zca kontrol hissi verdi\u011fini g\u00f6steriyor. Ancak hik\u00e2yenin bir de bilinmeyen taraf\u0131 var. Asans\u00f6r [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":100,"featured_media":90910,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-90922","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90922","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/100"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=90922"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90922\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":90928,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90922\/revisions\/90928"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/90910"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=90922"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=90922"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=90922"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}