{"id":90864,"date":"2026-11-21T12:00:00","date_gmt":"2026-11-21T09:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/?p=90864"},"modified":"2026-11-16T16:50:15","modified_gmt":"2026-11-16T13:50:15","slug":"fare-imleci-neden-egik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/fare-imleci-neden-egik\/","title":{"rendered":"Fare \u0130mleci Neden E\u011fik? Dik Ok Yerine Bu Tasar\u0131m\u0131n Sebebi"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bilgisayar ekran\u0131na her g\u00fcn dakikalarca bak\u0131yoruz ama \u00e7o\u011fumuz \u015fu soruyu hi\u00e7 sormuyoruz: <strong>Fare imleci neden e\u011fik?<\/strong> Ok i\u015fareti tam yukar\u0131y\u0131 g\u00f6stermek yerine hafif\u00e7e sola yaslanm\u0131\u015f, sa\u011f kenar\u0131 \u00e7apraz duruyor. Bu tasar\u0131m bir estetik tercihten \u00e7ok, 1970&#8217;lerin d\u00fc\u015f\u00fck \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fckl\u00fc ekranlar\u0131n\u0131n bir zorunlulu\u011fu olarak do\u011fdu ve al\u0131\u015fkanl\u0131k y\u00fcz\u00fcnden bug\u00fcne kadar korundu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0130lk Fare \u0130mleci Dik Bir Oktu<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fareyi d\u00fcnyaya tan\u0131tan isim Douglas Engelbart&#8217;t\u0131. Engelbart&#8217;\u0131n 1968&#8217;deki \u00fcnl\u00fc &#8220;T\u00fcm Demolar\u0131n Anas\u0131&#8221; (The Mother of All Demos) g\u00f6steriminde NLS sisteminin imleci, tam yukar\u0131y\u0131 g\u00f6steren dik bir oktu. Yani bug\u00fcn g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz e\u011fik ok ilk tasar\u0131m de\u011fildi; okun yamulmas\u0131 birka\u00e7 y\u0131l sonra, Xerox&#8217;un ara\u015ft\u0131rma merkezinde ya\u015fand\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Xerox Alto ve 16&#215;16 Piksellik Izgara<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Xerox PARC&#8217;ta geli\u015ftirilen Alto bilgisayar\u0131, pencereler ve simgelerle \u00e7al\u0131\u015fan grafik aray\u00fcz\u00fcn \u00f6nc\u00fclerinden biriydi. Alto&#8217;da imle\u00e7 16&#215;16 h\u00fccrelik, tek renkli bir piksel \u0131zgaras\u0131na \u00e7iziliyordu. Bu kadar k\u00fc\u00e7\u00fck bir alanda dik ve simetrik bir ok \u00e7izmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131zda iki kenar\u0131n da merdiven gibi basamakl\u0131 g\u00f6r\u00fcnmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oluyor; okun ucu da tek bir keskin noktada bitmiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7\u00f6z\u00fcm basitti: Okun sol kenar\u0131 tek piksellik dikey bir s\u00fctun yap\u0131ld\u0131, sa\u011f kenar\u0131 ise 45 derecelik bir \u00e7izgiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc. 45 derecelik \u00e7izgi her sat\u0131rda bir piksel kayarak temiz bi\u00e7imde \u00e7izilebiliyor ve kolayca tan\u0131n\u0131yor. Alan Kay, bu tasar\u0131m\u0131n &#8220;g\u00fczel bir ok ucu&#8221; verdi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Sonu\u00e7ta ok, sol \u00fcstte tek ve keskin bir pikselde bitiyor.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"675\" src=\"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/fare-kullanan-el-bilgisayar.webp\" alt=\"Fare imleci neden e\u011fik sorusunun ard\u0131ndaki bilgisayar faresi\" class=\"wp-image-90853\" title=\"\"><figcaption class=\"wp-element-caption\">Fare imleci neden e\u011fik sorusunun cevab\u0131, 1970&#8217;lerin d\u00fc\u015f\u00fck \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fckl\u00fc ekranlar\u0131nda sakl\u0131. (G\u00f6rsel: Pexels)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u0131klama Noktas\u0131 Tam Okun Ucunda<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">E\u011fik tasar\u0131m\u0131n pratik bir faydas\u0131 daha var. \u0130\u015fletim sistemleri t\u0131klaman\u0131n nereye yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 imlecin tek bir noktas\u0131ndan, yani &#8220;s\u0131cak noktas\u0131ndan&#8221; hesaplar. Klasik okta bu nokta sol \u00fcst k\u00f6\u015fedeki u\u00e7tur. Ok g\u00f6vdesi sa\u011f alta do\u011fru uzand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in t\u0131klad\u0131\u011f\u0131n\u0131z harfi ya da ba\u011flant\u0131y\u0131 kapatmaz; neyi se\u00e7ti\u011finizi net g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Bu k\u0131s\u0131m kaynaklarda do\u011frudan ge\u00e7miyor, imle\u00e7 tasar\u0131m\u0131n\u0131n genel bir \u00f6zelli\u011fi olarak eklendi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ok D\u0131\u015f\u0131ndaki \u0130mle\u00e7ler Ne Anlat\u0131yor?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fare imleci neden e\u011fik sorusu yaln\u0131zca klasik ok i\u00e7in ge\u00e7erli. \u0130mle\u00e7, bulundu\u011fu yere g\u00f6re \u015fekil de\u011fi\u015ftirerek size ne yapabilece\u011finizi anlat\u0131r. Bir ba\u011flant\u0131n\u0131n \u00fczerine geldi\u011finizde i\u015faret parma\u011f\u0131 uzatan bir ele, metin alan\u0131nda ince bir dikey \u00e7izgiye, pencere kenar\u0131nda \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc oklara d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Bilgisayar bir i\u015flemi bitirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken ise kum saati ya da d\u00f6nen bir daire g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Bu \u015fekillerin hepsinde t\u0131klama noktas\u0131 farkl\u0131 bir yerde durur; \u00f6rne\u011fin el imlecinde s\u0131cak nokta i\u015faret parma\u011f\u0131n\u0131n ucudur. Bu b\u00f6l\u00fcm genel aray\u00fcz bilgisi olarak eklendi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Xerox&#8217;tan Apple&#8217;a, Oradan Windows&#8217;a<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Xerox&#8217;un 1981&#8217;de piyasaya \u00e7\u0131kan Star bilgisayar\u0131 dik bir ok se\u00e7ene\u011fi de sunuyordu, ancak Star ticari olarak ba\u015far\u0131l\u0131 olamad\u0131. As\u0131l belirleyici ad\u0131m Apple&#8217;dan geldi: 1983&#8217;teki Lisa ve 1984&#8217;teki Macintosh, Alto&#8217;daki e\u011fik oku benimsedi. 1985&#8217;te \u00e7\u0131kan Windows 1.0 da renkleri ters \u00e7evrilmi\u015f benzer bir ok kulland\u0131. B\u00f6ylece e\u011fik imle\u00e7, ki\u015fisel bilgisayarlar\u0131n ortak dili haline geldi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Fare \u0130mleci Neden E\u011fik Kalmaya Devam Ediyor?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fare imleci neden e\u011fik kalmaya devam ediyor diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z cevap al\u0131\u015fkanl\u0131k. Bug\u00fcn\u00fcn 4K ve Retina ekranlar\u0131nda dik bir oku p\u00fcr\u00fczs\u00fcz \u00e7izmek hi\u00e7 sorun de\u011fil. Yine de e\u011fik ok, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n yar\u0131m saniyede tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 bir simge oldu\u011fu i\u00e7in de\u011fi\u015ftirilmiyor. Apple 2020&#8217;de iPad&#8217;de yuvarlak bir imle\u00e7 denedi; masa\u00fcst\u00fcnde ise klasik ok standart olarak kald\u0131. Farenizin hassasiyetini merak ediyorsan\u0131z <a href=\"https:\/\/www.indir.com\/haber\/farelerdeki-dpi-nedir\/\">farelerdeki DPI de\u011ferinin ne anlama geldi\u011fini<\/a> anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z yaz\u0131ya, imle\u00e7 hareketinin robot testlerindeki rol\u00fc i\u00e7in <a href=\"https:\/\/www.indir.com\/haber\/ben-robot-degilim-kutusu-nasil-calisir\/\">&#8220;Ben robot de\u011filim&#8221; kutusunun nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131na<\/a> g\u00f6z atabilirsiniz. \u0130mlecin tarihine daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bakan bir yaz\u0131 i\u00e7in <a href=\"https:\/\/unsung.aresluna.org\/the-curse-of-the-cursor\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">imle\u00e7 tarihini anlatan bu kaynak<\/a> da okunabilir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Fare imleci neden e\u011fik?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Xerox Alto&#8217;nun 16&#215;16 piksellik \u0131zgaras\u0131nda dik bir ok net \u00e7izilemiyordu. Sol kenar dikey, sa\u011f kenar 45 derece yap\u0131l\u0131nca ok ucu tek ve keskin bir piksele d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u0130lk fare imlecini kim kulland\u0131?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Douglas Engelbart&#8217;\u0131n 1968&#8217;deki NLS g\u00f6steriminde imle\u00e7 dik bir oktu. E\u011fik ok, 1970&#8217;lerde Xerox PARC&#8217;ta Alto bilgisayar\u0131 i\u00e7in tasarland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Windows imleci neden Mac&#8217;e benziyor?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Apple Lisa ve Macintosh, Alto&#8217;daki e\u011fik oku benimsedi. 1985&#8217;te \u00e7\u0131kan Windows 1.0 da renkleri ters \u00e7evrilmi\u015f benzer bir ok kulland\u0131 ve bu tasar\u0131m standart haline geldi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bilgisayar ekran\u0131na her g\u00fcn dakikalarca bak\u0131yoruz ama \u00e7o\u011fumuz \u015fu soruyu hi\u00e7 sormuyoruz: Fare imleci neden e\u011fik? Ok i\u015fareti tam yukar\u0131y\u0131 g\u00f6stermek yerine hafif\u00e7e sola yaslanm\u0131\u015f, sa\u011f kenar\u0131 \u00e7apraz duruyor. Bu tasar\u0131m bir estetik tercihten \u00e7ok, 1970&#8217;lerin d\u00fc\u015f\u00fck \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fckl\u00fc ekranlar\u0131n\u0131n bir zorunlulu\u011fu olarak do\u011fdu ve al\u0131\u015fkanl\u0131k y\u00fcz\u00fcnden bug\u00fcne kadar korundu. \u0130lk Fare \u0130mleci Dik Bir Oktu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":100,"featured_media":90852,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[47,1],"tags":[],"class_list":["post-90864","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-donanim","category-teknoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90864","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/100"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=90864"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90864\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":90870,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90864\/revisions\/90870"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/90852"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=90864"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=90864"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=90864"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}