{"id":90712,"date":"2026-11-14T19:00:00","date_gmt":"2026-11-14T16:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/?p=90712"},"modified":"2026-11-10T12:42:18","modified_gmt":"2026-11-10T09:42:18","slug":"esnemek-neden-bulasici-bilim-ne-diyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/esnemek-neden-bulasici-bilim-ne-diyor\/","title":{"rendered":"Esnemek Neden Bula\u015f\u0131c\u0131? Bilim Ne Diyor?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Toplant\u0131da biri esner, birka\u00e7 saniye sonra siz de esnersiniz. Esnemek neden bula\u015f\u0131c\u0131 sorusu bilim insanlar\u0131n\u0131 uzun s\u00fcredir me\u015fgul ediyor. Kesin ve tek bir cevap yok ama yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, beynin ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hareketlerini taklit etme e\u011filiminin ve sosyal ba\u011flar\u0131n bu i\u015fte \u00f6nemli rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Esnemek Neden Bula\u015f\u0131c\u0131?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En \u00e7ok kabul g\u00f6ren a\u00e7\u0131klama ayna n\u00f6ronlar. Ayna n\u00f6ronlar, bir hareketi kendimiz yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da ba\u015fkas\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde de \u00e7al\u0131\u015fan sinir h\u00fccreleri. Bu h\u00fccrelerin, g\u00f6zlemledi\u011fimiz davran\u0131\u015f\u0131 beynimizde adeta prova etti\u011fi ve empatiyle ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2013&#8217;te Z\u00fcrih&#8217;te yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada 11 g\u00f6n\u00fcll\u00fc, beyinleri fMRI ile taran\u0131rken esneme videolar\u0131 izledi. G\u00f6n\u00fcll\u00fcler esnedi\u011fi anlarda ayna n\u00f6ron a\u011f\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 say\u0131lan inferior frontal girus adl\u0131 b\u00f6lge aktifle\u015fti. G\u00fclen ya da n\u00f6tr y\u00fcz ifadesi izlerken bu b\u00f6lgede ayn\u0131 hareketlilik g\u00f6r\u00fclmedi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Bast\u0131rmaya \u00c7al\u0131\u015fmak Esneme \u0130ste\u011fini Art\u0131r\u0131yor<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nottingham \u00dcniversitesi ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n\u0131n 2017&#8217;de Current Biology dergisinde yay\u0131mlanan \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda 36 yeti\u015fkine esneyen insanlar\u0131n videolar\u0131 izletildi. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n bir k\u0131sm\u0131ndan esnemeyi bast\u0131rmalar\u0131 istendi. Sonu\u00e7 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131yd\u0131: esnemeye direnmeye \u00e7al\u0131\u015fmak, esneme d\u00fcrt\u00fcs\u00fcn\u00fc art\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, beyindeki birincil motor korteksin bula\u015f\u0131c\u0131 esnemede rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu b\u00f6lge elektriksel uyar\u0131mla uyar\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda esneme e\u011filiminin artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc. \u00c7al\u0131\u015fma, insanlar\u0131n esnemeye yatk\u0131nl\u0131k bak\u0131m\u0131ndan birbirinden farkl\u0131 oldu\u011funu da ortaya koydu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"675\" src=\"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/esneyen-adam.webp\" alt=\"Esnemek neden bula\u015f\u0131c\u0131: elini a\u011fz\u0131na kapat\u0131p esneyen adam\" class=\"wp-image-90705\" title=\"\"><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Yak\u0131n Olduklar\u0131m\u0131zdan Daha Kolay Bula\u015f\u0131yor<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Esnemenin sosyal ba\u011flarla ili\u015fkili oldu\u011funa i\u015faret eden bulgular da var. \u0130talya&#8217;da 21 babun d\u00f6rt ay boyunca g\u00f6zlemlendi. Esnemenin en \u00e7ok birbirini t\u0131marlayan, yani aralar\u0131nda yak\u0131n ba\u011f bulunan bireyler aras\u0131nda yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc. \u0130nsanlarda da esnemenin yabanc\u0131lardan \u00e7ok aile \u00fcyeleri ve arkada\u015flar aras\u0131nda bula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcren \u00e7al\u0131\u015fmalar bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Hayvanlar da Birbirine Esneme Bula\u015ft\u0131r\u0131yor<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bula\u015f\u0131c\u0131 esneme yaln\u0131zca insanlara \u00f6zg\u00fc de\u011fil. \u015eempanzeler, ba\u015fka primatlar\u0131n esnemesini izlediklerinde esneyebiliyor. K\u00f6peklerin ise insanlar\u0131n esnemesine bile kar\u015f\u0131l\u0131k verdi\u011fi g\u00f6zlemleniyor.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Esnemek Ne \u0130\u015fe Yar\u0131yor?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Esnemenin as\u0131l i\u015flevi h\u00e2l\u00e2 tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Uzun s\u00fcre esnemenin v\u00fccuda daha fazla oksijen almak i\u00e7in yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc, ancak bu g\u00f6r\u00fc\u015f ara\u015ft\u0131rmalarla desteklenmedi. Daha g\u00fcncel bir hipotez, esnemenin derin nefes ve \u00e7ene hareketiyle beyni bir miktar serinletti\u011fini \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor. Yorgunluk, s\u0131k\u0131lma ve uykudan uyan\u0131kl\u0131\u011fa ge\u00e7i\u015f gibi durumlarda daha s\u0131k esnememiz de bilinen bir durum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zihinde canland\u0131rman\u0131n bile esnemeyi tetikleyebildi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Bu yaz\u0131y\u0131 okurken esnediyseniz yaln\u0131z de\u011filsiniz. G\u00fcn i\u00e7indeki enerjinizi etkileyen al\u0131\u015fkanl\u0131klar i\u00e7in <a href=\"https:\/\/www.indir.com\/haber\/kahvenin-etkisi-kac-saat-surer\/\">kahvenin etkisi ka\u00e7 saat s\u00fcrer<\/a> ve <a href=\"https:\/\/www.indir.com\/haber\/ekrana-bakinca-gozler-neden-kurur\/\">ekrana bak\u0131nca g\u00f6zler neden kurur<\/a> yaz\u0131lar\u0131m\u0131za g\u00f6z atabilirsiniz. Nottingham \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ayr\u0131nt\u0131lar\u0131na <a href=\"https:\/\/www.cbsnews.com\/news\/why-are-yawns-contagious-new-clues\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">CBS News<\/a> haberinden ula\u015fabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Esnemek neden bula\u015f\u0131c\u0131d\u0131r?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ara\u015ft\u0131rmalar, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hareketlerini beyinde taklit eden ayna n\u00f6ronlar\u0131n ve birincil motor korteksin bula\u015f\u0131c\u0131 esnemede rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Esnemeyi bast\u0131rmak i\u015fe yarar m\u0131?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nottingham \u00dcniversitesi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na g\u00f6re esnemeyi bast\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmak esneme d\u00fcrt\u00fcs\u00fcn\u00fc art\u0131r\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">K\u00f6pekler insanlardan esneme kapar m\u0131?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Evet. K\u00f6peklerin insanlar\u0131n esnemesine kar\u015f\u0131l\u0131k olarak esneyebildi\u011fi g\u00f6zlemleniyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Toplant\u0131da biri esner, birka\u00e7 saniye sonra siz de esnersiniz. Esnemek neden bula\u015f\u0131c\u0131 sorusu bilim insanlar\u0131n\u0131 uzun s\u00fcredir me\u015fgul ediyor. Kesin ve tek bir cevap yok ama yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, beynin ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hareketlerini taklit etme e\u011filiminin ve sosyal ba\u011flar\u0131n bu i\u015fte \u00f6nemli rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Esnemek Neden Bula\u015f\u0131c\u0131? En \u00e7ok kabul g\u00f6ren a\u00e7\u0131klama ayna n\u00f6ronlar. Ayna n\u00f6ronlar, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":100,"featured_media":90704,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-90712","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90712","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/100"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=90712"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90712\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":90718,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90712\/revisions\/90718"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/90704"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=90712"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=90712"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=90712"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}