{"id":90363,"date":"2026-10-31T14:00:00","date_gmt":"2026-10-31T11:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/?p=90363"},"modified":"2026-10-26T17:25:35","modified_gmt":"2026-10-26T14:25:35","slug":"telefon-hesap-makinesi-tus-takimi-neden-farkli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/telefon-hesap-makinesi-tus-takimi-neden-farkli\/","title":{"rendered":"Telefonda 1-2-3, Hesap Makinesinde 7-8-9 Neden En \u00dcstte?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Telefonunuzun arama ekran\u0131na bak\u0131n: en \u00fcst s\u0131rada 1, 2 ve 3 var. \u015eimdi bilgisayar klavyenizin sa\u011f\u0131ndaki say\u0131sal b\u00f6l\u00fcme ya da masadaki hesap makinesine bak\u0131n: en \u00fcstte bu kez 7, 8 ve 9 duruyor. Her g\u00fcn kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z iki <strong>tu\u015f tak\u0131m\u0131<\/strong> birbirinin tam tersi. Bu bir tasar\u0131m hatas\u0131 de\u011fil; iki farkl\u0131 ge\u00e7mi\u015fin sonucu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Hesap makinesinin dizilimi daha eski<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hesap makinelerindeki d\u00fczen, telefondan \u00e7ok \u00f6nce mekanik toplama makinelerinde oturdu. Sundstrand \u015firketinin 1914&#8217;te tan\u0131tt\u0131\u011f\u0131 toplama makinesi, rakamlar\u0131 b\u00fcy\u00fckten k\u00fc\u00e7\u00fc\u011fe dizen 10 tu\u015flu bir d\u00fczen kullan\u0131yordu ve di\u011fer \u00fcreticiler de zamanla bu d\u00fczeni benimsedi. Sonraki y\u0131llarda bu dizilim ofis makinelerinin standard\u0131 oldu ve elektronik hesap makinelerine, oradan da bilgisayar klavyelerinin say\u0131sal tu\u015f tak\u0131m\u0131na ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130lgin\u00e7 olan, bu d\u00fczenin bir ara\u015ft\u0131rmaya dayanmamas\u0131. Kaynaklara g\u00f6re Bell&#8217;in m\u00fchendisleri hesap makinesi \u00fcreticilerine bu dizilimi neden se\u00e7tiklerini sordu\u011funda, ortada bir \u00e7al\u0131\u015fma olmad\u0131\u011f\u0131 ve sekt\u00f6r\u00fcn birbirini takip etti\u011fi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"675\" src=\"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/hesap-makinesi-tus-dizilimi-7-8-9.webp\" alt=\"Hesap makinesi tu\u015f dizilimi 7-8-9 \u00fcstte\" class=\"wp-image-90353\" title=\"\"><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Bell Labs telefon i\u00e7in deney yapt\u0131<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1950&#8217;lerde d\u00f6ner kadranl\u0131 telefonlar\u0131n yerini tu\u015flu telefonlara b\u0131rakmas\u0131 planlan\u0131yordu. Bell Labs, yeni tu\u015f tak\u0131m\u0131n\u0131n nas\u0131l olaca\u011f\u0131n\u0131 belirlemek i\u00e7in kapsaml\u0131 testler yapt\u0131. Merdiven, daire, iki s\u0131ra gibi pek \u00e7ok alternatif dizilim denendi; aday say\u0131s\u0131 \u00f6nce 16&#8217;ya, sonra 5&#8217;e indirildi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Testlerde kullan\u0131c\u0131lardan bo\u015f bir 4&#215;3 \u0131zgaray\u0131 istedikleri gibi doldurmalar\u0131 da istendi. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n yaln\u0131zca y\u00fczde 8&#8217;i hesap makinesi d\u00fczenini se\u00e7erken, y\u00fczde 55&#8217;i 1-2-3&#8217;\u00fc en \u00fcste koydu. Soldan sa\u011fa ve yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya okuma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na uyan bu d\u00fczen, insanlara daha do\u011fal geldi. Ara\u015ft\u0131rman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 1960&#8217;ta Bell System Technical Journal&#8217;da yay\u0131mland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">1963&#8217;te ilk tu\u015flu telefon geldi<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bell sistemi ilk tu\u015flu telefonu 1963&#8217;te piyasaya s\u00fcrd\u00fc ve 1-2-3 \u00fcstte olan d\u00fczen telefonlar\u0131n standard\u0131 oldu. Bu dizilim, telefon tu\u015flar\u0131na harf yerle\u015ftirmek i\u00e7in de uygundu: 2&#8217;de ABC, 3&#8217;te DEF gibi gruplar alfabetik s\u0131ray\u0131 korudu. Ayn\u0131 d\u00fczen bug\u00fcn Uluslararas\u0131 Telekom\u00fcnikasyon Birli\u011fi&#8217;nin <a href=\"https:\/\/www.itu.int\/rec\/T-REC-E.161\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">E.161 standard\u0131nda<\/a> de tan\u0131mlan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Baz\u0131 yorumlara g\u00f6re Bell, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n hesap makinesi al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131yla kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k ya\u015famamas\u0131 i\u00e7in de bilerek farkl\u0131 bir d\u00fczen se\u00e7mi\u015f olabilir. Ancak bu iddia kesinle\u015fmi\u015f bir bilgi de\u011fil; as\u0131l gerek\u00e7e deneylerdeki kullan\u0131m kolayl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Bug\u00fcn ikisi de neden de\u011fi\u015fmiyor?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130ki d\u00fczen de milyonlarca insan\u0131n kas haf\u0131zas\u0131na yerle\u015fmi\u015f durumda. Muhasebeciler say\u0131sal tu\u015f tak\u0131m\u0131nda h\u0131zla veri girerken, telefon kullan\u0131c\u0131lar\u0131 ezbere numara tu\u015fluyor. Birini di\u011ferine \u00e7evirmek, kazand\u0131raca\u011f\u0131ndan \u00e7ok daha fazla kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k yarat\u0131rd\u0131. Klavye tasar\u0131m\u0131nda benzer bir \u00f6rne\u011fi <a href=\"https:\/\/www.indir.com\/haber\/150-yildir-qwerty-klavye-neden-hala-standart\/\">QWERTY klavyenin neden h\u00e2l\u00e2 standart oldu\u011funu<\/a> anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z yaz\u0131da, bir ba\u015fka ayr\u0131nt\u0131y\u0131 ise <a href=\"https:\/\/www.indir.com\/haber\/klavye-f-ve-j-tuslarinda-neden-cikinti-var\/\">F ve J tu\u015flar\u0131ndaki \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131lar<\/a> yaz\u0131m\u0131zda bulabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Telefon tu\u015f tak\u0131m\u0131nda 1 neden en \u00fcstte?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bell Labs&#8217;\u0131n 1950&#8217;lerdeki testlerinde kullan\u0131c\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu 1-2-3&#8217;\u00fc en \u00fcste koymay\u0131 daha do\u011fal buldu. Bu d\u00fczen 1963&#8217;te ilk tu\u015flu telefonlarla standart hale geldi.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Hesap makinesinde 7-8-9 neden \u00fcstte?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hesap makineleri, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131ndaki mekanik toplama makinelerinin d\u00fczenini devrald\u0131. Bu d\u00fczen bir ara\u015ft\u0131rmaya de\u011fil, sekt\u00f6r\u00fcn yerle\u015fik al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na dayan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Bilgisayar klavyesindeki say\u0131sal tu\u015flar hangi d\u00fczeni kullan\u0131yor?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Klavyelerin sa\u011f\u0131ndaki say\u0131sal tu\u015f tak\u0131m\u0131 hesap makinesi d\u00fczenini kullan\u0131r, yani 7-8-9 en \u00fcsttedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Telefonunuzun arama ekran\u0131na bak\u0131n: en \u00fcst s\u0131rada 1, 2 ve 3 var. \u015eimdi bilgisayar klavyenizin sa\u011f\u0131ndaki say\u0131sal b\u00f6l\u00fcme ya da masadaki hesap makinesine bak\u0131n: en \u00fcstte bu kez 7, 8 ve 9 duruyor. Her g\u00fcn kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z iki tu\u015f tak\u0131m\u0131 birbirinin tam tersi. Bu bir tasar\u0131m hatas\u0131 de\u011fil; iki farkl\u0131 ge\u00e7mi\u015fin sonucu. Hesap makinesinin dizilimi daha [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":100,"featured_media":90352,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[47,46,1],"tags":[],"class_list":["post-90363","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-donanim","category-mobil","category-teknoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90363","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/100"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=90363"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90363\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":90369,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90363\/revisions\/90369"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/90352"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=90363"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=90363"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=90363"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}