{"id":89946,"date":"2026-10-17T12:00:00","date_gmt":"2026-10-17T09:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/?p=89946"},"modified":"2026-10-12T18:07:47","modified_gmt":"2026-10-12T15:07:47","slug":"17-ekim-1956da-dunyanin-ilk-nukleer-santrali-acildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/17-ekim-1956da-dunyanin-ilk-nukleer-santrali-acildi\/","title":{"rendered":"17 Ekim 1956&#8217;da D\u00fcnyan\u0131n \u0130lk N\u00fckleer Santrali A\u00e7\u0131ld\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00fcnyan\u0131n ilk ticari \u00f6l\u00e7ekli n\u00fckleer elektrik santrali olarak tarihe ge\u00e7en Calder Hall, 17 Ekim 1956\u2019da Krali\u00e7e II. Elizabeth taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131ld\u0131. \u0130ngiltere\u2019nin Cumbria b\u00f6lgesindeki tesis, n\u00fckleer enerjinin elektrik \u015febekesinde b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekte kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131. A\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n 70. y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fc, 17 Ekim 2026\u2019ya denk geliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sellafield sahas\u0131nda d\u00fczenlenen t\u00f6rene 48 \u00fclkeden temsilci kat\u0131ld\u0131. O g\u00fcn kamuoyuna n\u00fckleer enerjinin elektrik \u00fcretimindeki gelece\u011fi g\u00f6sterildi. Ancak santralin kurulu\u015funda, \u0130ngiltere\u2019nin asker\u00ee n\u00fckleer program\u0131 da belirleyici bir rol oynad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Calder Hall Neden Bir D\u00f6n\u00fcm Noktas\u0131yd\u0131?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uluslararas\u0131 Atom Enerjisi Ajans\u0131\u2019n\u0131n kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re santralin ilk reakt\u00f6r\u00fc, 27 A\u011fustos 1956\u2019da elektrik \u015febekesine ba\u011fland\u0131. 17 Ekim&#8217;de ise 2. Elizabeth taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Calder Hall, n\u00fckleer enerjinin deneysel uygulamalardan daha b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli \u00fcretime ge\u00e7i\u015finin simgelerinden biri oldu. Burada kullan\u0131lan Magnox tasar\u0131m\u0131, \u0130ngiltere\u2019nin ilk ku\u015fak n\u00fckleer santrallerine temel olu\u015fturdu. Teknoloji daha sonra \u0130talya ve Japonya\u2019da da kullan\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">D\u00fcnyan\u0131n \u0130lk N\u00fckleer Santrali Miydi?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu unvan\u0131 a\u00e7\u0131klarken \u00fcretim \u00f6l\u00e7e\u011fini ay\u0131rmak gerekiyor. Sovyetler Birli\u011fi\u2019ndeki Obninsk santrali, 27 Haziran 1954\u2019te \u015febekeye elektrik vermeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Yakla\u015f\u0131k 5 megavatl\u0131k tesis, bu alandaki ilk ad\u0131m\u0131 Calder Hall\u2019dan iki y\u0131l \u00f6nce att\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Calder Hall\u2019un tarihteki yeri ise ticari \u00f6l\u00e7ekte elektrik sa\u011flayan ilk n\u00fckleer santral olmas\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla tesisi yaln\u0131zca \u201cd\u00fcnyan\u0131n ilk n\u00fckleer santrali\u201d diye tan\u0131mlamak, Obninsk\u2019in \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"900\" height=\"600\" src=\"http:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/6accf720e17c6_Yeni-Proje-24.jpg_optimized.webp\" alt=\"Calder Hall N\u00fckleer Santrali\" class=\"wp-image-89948\" title=\"\"><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Santral Nas\u0131l Elektrik \u00dcretiyordu?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tesis, d\u00f6rt Magnox reakt\u00f6r\u00fcnden olu\u015fuyordu. Reakt\u00f6rler do\u011fal uranyum yak\u0131t kullan\u0131yor, so\u011futma i\u015flemi karbondioksit gaz\u0131yla yap\u0131l\u0131yordu. N\u00fckleer tepkimeden elde edilen \u0131s\u0131, suyu buhara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyordu. Buhar da t\u00fcrbinleri ve onlara ba\u011fl\u0131 jenerat\u00f6rleri \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rarak elektrik \u00fcretilmesini sa\u011fl\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tesisin di\u011fer g\u00f6revi, \u0130ngiltere\u2019nin n\u00fckleer silah program\u0131 i\u00e7in pl\u00fctonyum \u00fcretmekti. \u0130ngiliz h\u00fck\u00fbmetinin tarihsel de\u011ferlendirmesine g\u00f6re reakt\u00f6r tasar\u0131m\u0131nda \u00f6ncelik bu \u00fcretime verilmi\u015fti. Calder Hall\u2019un hik\u00e2yesi, d\u00f6nemin enerji ihtiyac\u0131 ile asker\u00ee hedeflerinin ayn\u0131 tesiste nas\u0131l birle\u015fti\u011fini de g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kapan\u0131\u015f\u0131ndan Sonra Ne Oldu?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ba\u015flang\u0131\u00e7ta 20 y\u0131ll\u0131k \u00e7al\u0131\u015fma \u00f6mr\u00fc i\u00e7in tasarlanan santral, yakla\u015f\u0131k 47 y\u0131l hizmet verdi. Calder Hall, 31 Mart 2003\u2019te elektrik \u00fcretimini sonland\u0131rd\u0131. Ard\u0131ndan yak\u0131t\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve tesisin s\u00f6k\u00fclmesine y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00f6rt so\u011futma kulesi Eyl\u00fcl 2007\u2019de y\u0131k\u0131ld\u0131. Reakt\u00f6rlerdeki kullan\u0131lm\u0131\u015f n\u00fckleer yak\u0131t\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ise 2019\u2019da tamamland\u0131. Bu a\u015fama, tesisin b\u00fct\u00fcn\u00fcyle s\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc anlam\u0131na gelmiyordu. Yak\u0131t\u0131n uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, uzun s\u00fcren hizmetten \u00e7\u0131karma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir ad\u0131m\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Santralin miras\u0131, geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 yap\u0131lardan daha geni\u015f. Burada geli\u015ftirilen teknoloji, ba\u015fka \u00fclkelerdeki tesislere ta\u015f\u0131nd\u0131. Kapan\u0131\u015f\u0131ndan sonra y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalar da n\u00fckleer enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131nda \u00fcretim kadar yak\u0131t y\u00f6netiminin ve s\u00f6k\u00fcm planlar\u0131n\u0131n \u00f6nemini ortaya koydu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnyan\u0131n ilk ticari \u00f6l\u00e7ekli n\u00fckleer elektrik santrali olarak tarihe ge\u00e7en Calder Hall, 17 Ekim 1956\u2019da Krali\u00e7e II. Elizabeth taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131ld\u0131. \u0130ngiltere\u2019nin Cumbria b\u00f6lgesindeki tesis, n\u00fckleer enerjinin elektrik \u015febekesinde b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekte kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131. A\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n 70. y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fc, 17 Ekim 2026\u2019ya denk geliyor. Sellafield sahas\u0131nda d\u00fczenlenen t\u00f6rene 48 \u00fclkeden temsilci kat\u0131ld\u0131. O g\u00fcn kamuoyuna n\u00fckleer enerjinin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":72,"featured_media":89947,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[12423],"class_list":["post-89946","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-dunyanin-ilk-nukleer-reaktoru"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89946","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/72"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=89946"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89946\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":89949,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89946\/revisions\/89949"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/89947"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=89946"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=89946"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=89946"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}