{"id":89352,"date":"2026-09-21T19:00:00","date_gmt":"2026-09-21T16:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/?p=89352"},"modified":"2026-09-21T14:16:06","modified_gmt":"2026-09-21T11:16:06","slug":"108-yillik-alman-sifresi-yapay-zekayla-cozuldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/108-yillik-alman-sifresi-yapay-zekayla-cozuldu\/","title":{"rendered":"108 Y\u0131ll\u0131k Alman \u015eifresi Yapay Zek\u00e2yla \u00c7\u00f6z\u00fcld\u00fc"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 d\u00f6neminden kalan \u015fifreli bir Alman telsiz mesaj\u0131, yapay zek\u00e2 destekli \u00e7al\u0131\u015fmayla yeniden okunabilir h\u00e2le getirildi. Prinz ad\u0131yla payla\u015f\u0131m yapan geli\u015ftirici, 1918 tarihli mesaj\u0131 GPT-6 Astra kullanarak \u00e7\u00f6zd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klad\u0131. Ortaya \u00e7\u0131kan metin, Sivastopol\u2019a ula\u015fan bir \u0130ngiliz kruvaz\u00f6r\u00fc ile b\u00f6lgeye gelen M\u00fcttefik gemilerinin hareketlerini anlat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7al\u0131\u015fma, tarih\u00ee \u015fifreleri g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn dijital ara\u00e7lar\u0131yla incelemenin dikkat \u00e7ekici bir \u00f6rne\u011fini olu\u015fturuyor. \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fcn ard\u0131ndan mesajdaki bilgiler gemi g\u00fcnl\u00fckleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Deniz hareketlili\u011fine ili\u015fkin kay\u0131tlar\u0131n metinle \u00f6rt\u00fc\u015fmesi, \u00f6nerilen okumay\u0131 destekledi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u015eifreli Mesaj Sivastopol\u2019daki Gemileri Anlat\u0131yor<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7\u00f6z\u00fclen metinde bir \u0130ngiliz kruvaz\u00f6r\u00fcn\u00fcn Sivastopol\u2019a ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve M\u00fcttefik filosunun ay\u0131n 26\u2019s\u0131nda onu takip etti\u011fi bilgisi bulunuyor. Kruvaz\u00f6r\u00fcn geli\u015f g\u00fcn\u00fcn\u00fc belirten b\u00f6l\u00fcmde ise tam olarak okunamayan bir karakter yer al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu noktada HMS Canterbury\u2019nin seyir kay\u0131tlar\u0131 devreye giriyor. G\u00fcnl\u00fcklerde, geminin 24 Kas\u0131m 1918\u2019de Sivastopol Liman\u0131\u2019na ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor. \u0130ki g\u00fcn sonraki kay\u0131tta ise M\u00fcttefik filosunun geli\u015fi yer al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00f6ylece mesajdaki iki ayr\u0131 hareket, tarih\u00ee kay\u0131tlarda kar\u015f\u0131l\u0131k buluyor:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>24 Kas\u0131m 1918:<\/strong> HMS Canterbury Sivastopol Liman\u0131\u2019na ula\u015f\u0131yor.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>26 Kas\u0131m 1918:<\/strong> M\u00fcttefik filosunun geli\u015fi gemi g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne kaydediliyor.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma, belirsiz tarih b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn yorumlanmas\u0131na da yard\u0131mc\u0131 oluyor. Bununla birlikte, metindeki eksik karakterin kesin olarak okunmas\u0131 ile tarih\u00ee olaylardan hareketle tamamlanmas\u0131 aras\u0131nda fark bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u00c7\u00f6z\u00fcmde Daha \u00d6nce Bilinen Bir Anahtar Kullan\u0131ld\u0131<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mesaj, Alman ordusunun kulland\u0131\u011f\u0131 ADFGVX \u015fifreleme y\u00f6ntemiyle haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131. Bu y\u00f6ntemde karakterler bir tablo yard\u0131m\u0131yla harf \u00e7iftlerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcyor, ard\u0131ndan anahtar s\u00f6zc\u00fc\u011fe ba\u011fl\u0131 olarak yeniden s\u0131ralan\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prinz\u2019in anlatt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada kullan\u0131lan anahtar, \u201cTRUPPENVERSCHIEBUNG\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc oldu. Bu s\u00f6zc\u00fck, asker\u00ee \u015fifreleri ele alan tarih\u00ee bir kaynakta zaten bulunuyordu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dolay\u0131s\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kan taraf\u0131, bilinmeyen bir anahtar\u0131n s\u0131f\u0131rdan bulunmas\u0131ndan \u00e7ok, mevcut bilginin ilgili mesaja uygulanmas\u0131 ve \u00e7\u0131kan sonucun tarih\u00ee belgelerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 oldu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Gemi G\u00fcnl\u00fckleri \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fcn Kontrol\u00fcn\u00fc Sa\u011flad\u0131<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir \u015fifreli metinden anlaml\u0131 c\u00fcmleler elde edilmesi, sonucun do\u011frulu\u011funu de\u011ferlendirmek i\u00e7in tek ba\u015f\u0131na yeterli olmayabilir. \u00d6zellikle k\u0131sa mesajlarda, \u00f6nerilen okuman\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z bilgilerle uyu\u015fmas\u0131 \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu olayda kullan\u0131lan seyir kay\u0131tlar\u0131 yaln\u0131zca bir yer ad\u0131 benzerli\u011fi sunmuyor. Kruvaz\u00f6r\u00fcn geli\u015fi ile filonun b\u00f6lgeye ula\u015fmas\u0131 aras\u0131ndaki zaman s\u0131ras\u0131 da mesajla \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcyor. Bu nedenle g\u00fcnl\u00fckler, \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn tarih\u00ee ba\u011flam\u0131n\u0131 kontrol etmek i\u00e7in somut bir dayanak olu\u015fturuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6te yandan Prinz, mesaj\u0131n daha \u00f6nce \u00e7\u00f6z\u00fclmedi\u011fini bildi\u011fi kadar\u0131yla ifade ediyor. Bu ayr\u0131nt\u0131, \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 b\u00fct\u00fcn ge\u00e7mi\u015f ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n kesin bi\u00e7imde tarand\u0131\u011f\u0131 bir sonu\u00e7 olarak sunmamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Yapay Zek\u00e2 Tarih\u00ee Belgelerin \u0130ncelenmesine Katk\u0131 Sa\u011fl\u0131yor<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1280\" height=\"720\" src=\"http:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/gpt-6-astra-logo.webp\" alt=\"1. Tarih\u00ee \u015fifrelerin incelenmesinde yapay zek\u00e2, ar\u015fiv belgeleri aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131lar\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oluyor.\" class=\"wp-image-89353\" title=\"\"><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7al\u0131\u015fma, yapay zek\u00e2n\u0131n tarih ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda metin \u00e7\u00f6z\u00fcmleme, kaynaklar aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 kurma ve elde edilen sonu\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma amac\u0131yla kullan\u0131labilece\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Buradaki yakla\u015f\u0131m, \u015fifreli belgeyi tek ba\u015f\u0131na ele almak yerine onu anahtar listeleri ve gemi g\u00fcnl\u00fckleriyle birlikte de\u011ferlendirmeye dayan\u0131yor. Benzer \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fi de yaln\u0131zca ortaya \u00e7\u0131kan metnin anla\u015f\u0131l\u0131r olmas\u0131na de\u011fil, kullan\u0131lan y\u00f6ntemin ve dayanaklar\u0131n incelenebilmesine ba\u011fl\u0131 olacak.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 d\u00f6neminden kalan \u015fifreli bir Alman telsiz mesaj\u0131, yapay zek\u00e2 destekli \u00e7al\u0131\u015fmayla yeniden okunabilir h\u00e2le getirildi. Prinz ad\u0131yla payla\u015f\u0131m yapan geli\u015ftirici, 1918 tarihli mesaj\u0131 GPT-6 Astra kullanarak \u00e7\u00f6zd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klad\u0131. Ortaya \u00e7\u0131kan metin, Sivastopol\u2019a ula\u015fan bir \u0130ngiliz kruvaz\u00f6r\u00fc ile b\u00f6lgeye gelen M\u00fcttefik gemilerinin hareketlerini anlat\u0131yor. \u00c7al\u0131\u015fma, tarih\u00ee \u015fifreleri g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn dijital ara\u00e7lar\u0131yla incelemenin dikkat \u00e7ekici [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":100,"featured_media":89354,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11910,12053],"tags":[],"class_list":["post-89352","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-yapay-zeka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89352","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/100"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=89352"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89352\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":89355,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89352\/revisions\/89355"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/89354"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=89352"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=89352"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=89352"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}