{"id":87876,"date":"2026-08-09T21:30:00","date_gmt":"2026-08-09T18:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/?p=87876"},"modified":"2026-08-07T19:03:20","modified_gmt":"2026-08-07T16:03:20","slug":"evren-isik-hizindan-daha-hizli-genisleyebilir-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/evren-isik-hizindan-daha-hizli-genisleyebilir-mi\/","title":{"rendered":"Evren I\u015f\u0131k H\u0131z\u0131ndan Daha H\u0131zl\u0131 Geni\u015fleyebilir mi?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00f6kbilimciler, yeterince uzaktaki galaksilerin bizden \u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131n\u0131 a\u015fan bir h\u0131zla uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Peki bu, Einstein&#8217;\u0131n evrensel h\u0131z s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fnemek anlam\u0131na gelmiyor mu? Cevap hem &#8220;hay\u0131r&#8221; hem de d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczden \u00e7ok daha ilgin\u00e7.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">I\u015f\u0131k H\u0131z\u0131 S\u0131n\u0131r\u0131 Asl\u0131nda Neyi Yasaklar?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6zel g\u00f6relilik kuram\u0131, k\u00fctlesi olan hi\u00e7bir cismin <strong>uzay\u0131n i\u00e7inde<\/strong> \u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131na ula\u015famayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Bu yasak yereldir; yani yan yana duran iki g\u00f6zlemci birbirini \u00f6l\u00e7t\u00fc\u011f\u00fcnde ge\u00e7erlidir. Oysa kozmik geni\u015flemede galaksiler uzayda ko\u015fmuyor, aralar\u0131ndaki uzay\u0131n kendisi b\u00fcy\u00fcyor. Genel g\u00f6relilik ise uzay-zaman\u0131n esneme h\u0131z\u0131na herhangi bir \u00fcst s\u0131n\u0131r koymaz.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Hubble\u2013Lema\u00eetre Yasas\u0131 ve Kritik Mesafe<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir galaksinin uzakla\u015fma h\u0131z\u0131, uzakl\u0131\u011f\u0131yla do\u011fru orant\u0131l\u0131d\u0131r: <strong>v = H\u2080 \u00d7 d<\/strong>. Hubble sabiti yakla\u015f\u0131k 70 km\/s\/Mpc de\u011ferindedir. Bu basit \u00e7arp\u0131m ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir sonu\u00e7 do\u011furur: belirli bir mesafenin \u00f6tesindeki galaksinin hesaplanan uzakla\u015fma h\u0131z\u0131 300.000 km\/s&#8217;yi a\u015far. Bu s\u0131n\u0131ra <strong>Hubble k\u00fcresi<\/strong> denir ve yar\u0131\u00e7ap\u0131 kabaca 14,5 milyar \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131d\u0131r. Bug\u00fcn g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde g\u00f6zledi\u011fimiz galaksilerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc bu s\u0131n\u0131r\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kal\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"625\" height=\"375\" src=\"http:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/observable-universe-expansion-diagram.webp\" alt=\"Evrenin I\u015f\u0131ktan H\u0131zl\u0131 Geni\u015flemesi\" class=\"wp-image-87878\" title=\"\"><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Rekorun Ger\u00e7ek Sahibi Enflasyon<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Geni\u015flemenin en u\u00e7 \u00f6rne\u011fi B\u00fcy\u00fck Patlama&#8217;n\u0131n hemen ard\u0131ndan ya\u015fand\u0131. Kozmik enflasyon kuram\u0131na g\u00f6re, saniyenin 10\u207b\u00b3\u2076&#8217;s\u0131 ile 10\u207b\u00b3\u00b2&#8217;si aras\u0131ndaki inan\u0131lmaz k\u0131sa aral\u0131kta evren en az 10\u00b2\u2076 kat b\u00fcy\u00fcd\u00fc. Bu d\u00f6nemde uzay\u0131n u\u00e7lar\u0131 birbirinden \u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131n\u0131n kat kat \u00fczerinde ayr\u0131ld\u0131. Evrenin bug\u00fcnk\u00fc \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 d\u00fczg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve d\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc de bu ani esnemeyle a\u00e7\u0131klan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Evren 13,8 Milyar Ya\u015f\u0131ndaysa Yar\u0131\u00e7ap\u0131 Neden 46 Milyar I\u015f\u0131k Y\u0131l\u0131?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uzay sabit kalsayd\u0131, g\u00f6rebilece\u011fimiz en uzak nokta 13,8 milyar \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 \u00f6tede olurdu. Ancak \u0131\u015f\u0131k bize do\u011fru yol al\u0131rken aradaki mesafe de s\u00fcrekli uzad\u0131. Sonu\u00e7ta g\u00f6zlemlenebilir evrenin bug\u00fcnk\u00fc yar\u0131\u00e7ap\u0131 yakla\u015f\u0131k <strong>46,5 milyar \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131<\/strong>. Aradaki devasa fark, do\u011frudan geni\u015flemenin eseridir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">I\u015f\u0131ktan H\u0131zl\u0131 Uzakla\u015fan Bir Galaksiyi Nas\u0131l G\u00f6rebiliyoruz?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sezgiye ayk\u0131r\u0131 g\u00f6r\u00fcnse de bu m\u00fcmk\u00fcn. Uzak bir galaksiden yola \u00e7\u0131kan foton, ba\u015flang\u0131\u00e7ta bize g\u00f6re adeta &#8220;geri kayar&#8221;. Fakat geni\u015fleme h\u0131z\u0131 zamanla de\u011fi\u015fti\u011fi i\u00e7in Hubble k\u00fcresi b\u00fcy\u00fcr ve foton bir noktada bu k\u00fcrenin i\u00e7ine girer. O andan itibaren aradaki mesafeyi kapatmaya ba\u015flar, milyarlarca y\u0131l sonra teleskoplar\u0131m\u0131za ula\u015f\u0131r. Bu \u0131\u015f\u0131k bize a\u015f\u0131r\u0131 k\u0131rm\u0131z\u0131ya kaym\u0131\u015f h\u00e2lde, \u00e7ok uzak bir ge\u00e7mi\u015fin haberiyle gelir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Karanl\u0131k Enerji ve Sessizle\u015fen G\u00f6ky\u00fcz\u00fc<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1998&#8217;deki s\u00fcpernova g\u00f6zlemleri, geni\u015flemenin yava\u015flamak yerine h\u0131zland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koydu. Bu h\u0131zlanmadan sorumlu tutulan bile\u015fene <strong>karanl\u0131k enerji<\/strong> deniyor. E\u011filim s\u00fcrerse uzak galaksiler tek tek kozmik olay ufkunun \u00f6tesine ge\u00e7ecek ve g\u00f6nderdikleri \u0131\u015f\u0131k bize hi\u00e7bir zaman ula\u015famayacak. Milyarlarca y\u0131l sonran\u0131n g\u00f6kbilimcileri, kendi galaksi gruplar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey g\u00f6remedikleri bir g\u00f6ky\u00fcz\u00fcyle kar\u015f\u0131la\u015facak.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Evrenin geni\u015fleme &#8220;h\u0131z\u0131&#8221; bir yolculuk h\u0131z\u0131 de\u011fil, bir \u00f6l\u00e7ek de\u011fi\u015fimidir. I\u015f\u0131k h\u0131z\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131 h\u00e2l\u00e2 ge\u00e7erli, ama yaln\u0131zca uzay\u0131n i\u00e7inde hareket edenler i\u00e7in. Uzay\u0131n kendisi bu kural\u0131n muhatab\u0131 de\u011fil.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00f6kbilimciler, yeterince uzaktaki galaksilerin bizden \u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131n\u0131 a\u015fan bir h\u0131zla uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Peki bu, Einstein&#8217;\u0131n evrensel h\u0131z s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fnemek anlam\u0131na gelmiyor mu? Cevap hem &#8220;hay\u0131r&#8221; hem de d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczden \u00e7ok daha ilgin\u00e7. I\u015f\u0131k H\u0131z\u0131 S\u0131n\u0131r\u0131 Asl\u0131nda Neyi Yasaklar? \u00d6zel g\u00f6relilik kuram\u0131, k\u00fctlesi olan hi\u00e7bir cismin uzay\u0131n i\u00e7inde \u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131na ula\u015famayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Bu yasak yereldir; yani yan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":72,"featured_media":87877,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11910],"tags":[12284,12283],"class_list":["post-87876","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-genisleyen-evren","tag-isik-hizi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87876","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/users\/72"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=87876"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87876\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":87879,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87876\/revisions\/87879"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/media\/87877"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=87876"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=87876"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.indir.com\/haber\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=87876"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}